Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

  • Download PDF

Internetbijlage 6. Monitor ombuigingen/intensiveringen

Leeswijzer:

Deze bijlage bevat een overzicht van de intensiveringen en ombuigingen van de kabinetten Balkenende I, II en III. In de onderstaande tabel staan totaal cijfers die in achterliggende tabellen (14) nader naar maatregelen zijn gespecificeerd. Realisatie van de diverse posten wordt kwalitatieve zin toegelicht in de kolom «stand van zaken». In de jaarkolommen staan de oorspronkelijk opgenomen bedragen. In alle tabellen zijn de bedragen in miljoen €.

Totaal Ombuigingen en Intensiveringen1
 20032004200520062007
Intensiveringen Strategisch Akkoord108601 6902 5202 520
Intensiveringen Hoofdlijnenakkoord 8601 4001 9102 600
Intensiveringen Aanvullend Pakket 2003 118256266300
Intensiveringen Aanvullend Pakket 2004 310704479489
Intensiveringen 2005  1 2451 7501 584
Intensiveringen 2006   2 0102 114
Totaal Intensiveringen102 1485 2958 9359 607
Ombuigingen Strategisch Akkoord2 4913 8295 1555 9545 954
Ombuigingen Aanvullend Pakket 2002474600641620620
Ombuigingen Hoofdlijnenakkoord 4 1278 07310 30012 245
Ombuigingen Aanvullend Pakket 2003 9501 4281 4451 790
Ombuigingen Aanvullend Pakket 2004 1 7422 2452 1852 156
Ombuigingen 2005  67426534
Ombuigingen 2006   630429
Totaal Ombuigingen2 96511 24817 60921 56023 728

1 De totaaltelling in deze tabel komt niet exact overeen met de tabellen in het Hoofdlijnenakkoord en Strategisch Akkoord, omdat technische posten zoals de doorwerking naar het Gemeente- en Provinciefonds niet in de monitor zijn meegenomen.

Tabel 1: Intensiveringen Strategisch Akkoord
Intensivering2003200420052006Stand van zaken
Envelop zorg 170350520De middelen zijn ingezet om verwachte productiegroei in de zorg mogelijk te maken.
Envelop onderwijs 120230340Deze envelop is (samen met de envelop uit HA) verdeeld in vier prioriteiten (deregulering, autonomie en rekenschap; innovatie en versterking (top)kennisinfrastructuur; meer mensen werkzaam in onderwijs; naar een maximale participatie). Intensiveringen zijn verwerkt in concrete beleidsvoorstellen en voor zover het niet de oploop betreft uitgewerkt in subsidies en regelgeving.
Envelop veiligheid 230470700De middelen van deze veiligheidsenvelop worden ingezet voor de volgende onderwerpen. De ontwikkeling van de politiesterkte. De sterkte per 31 december 2005 bedraagt 50 500 fte (exclusief FI). De stand per 31 december 2004 is 51 097 fte. In de brief aan de Tweede Kamer van 23 mei 2006 (TK, 30 300 VII, nr. 61) is de ontwikkeling nader toegelicht.Er zijn maatregelen genomen met als beoogd structureel effect een invulling van circa 6000 sanctie-plaatsen-equivalenten, waarvan 600 plaatsen uitzetcentrum en 1000 plaatsen voor veelplegers. Er zijn in 2006 geen «incidenteel versneld ontslagen» geweest. De justitiële keten (OM-ZM) wordt versterkt voor de aanpak van 40 000 extra rechtbankzaken in 2007. In 2006 is er enige vertraging opgelopen bij de realisatie van deze doelstelling waardoor er in 2007 een additionele inzet zal moeten worden gepleegd. De kwaliteit van de politie wordt versterkt en voor politieonderwijs, rampenbeheersing, Douane, Kmar en de aanpak van de doorlooptijden bij de rechtbanken zijn extra middelen beschikbaar.
Sociale veiligheid en mobiliteit 140270410De extra middelen voor Veiligheid en Mobiliteit zijn toegevoegd aan de begroting van Verkeer en Waterstaat en het Infrastructuurfonds, ten behoeve van de aanleg van bijvoorbeeld spitsstroken en ten behoeve van benuttingsprojecten. Ook zijn hieruit maatregelen ter bevordering van externe en sociale veiligheid bekostigd. In 2003 zijn onder meer bij een tweetal spooremplacementen de externe veiligheidsproblemen opgelost en zijn er twee extra teams spoorwegpolitie aan de slag gegaan. Naast de voorbereiding van regelgeving m.b.t. externe veiligheid is in 2004 ook een aantal concrete knelpunten opgelost, zoals die rond het ammo- niakvervoer over de Westerschelde en enkele spoorgoederen- emplacementen. In 2005 is de pilot met de OV-chipkaart van start gegaan.
Europees veiligheids- en defensiebeleid10304050De middelen zijn bestemd voor de versterking van Europese militaire capaciteiten. In 2004 heeft het EVDB beleid een belangrijke impuls gekregen. In 2005 heeft Defensie de beschikbare middelen besteed aan de toezeggingen die Nederland heeft gedaan in het kader van de Prague Capabilities Commitment waaronder de verwerving van NBC-middelen en de vergroting van de capaciteit voor politiemissies. Daarnaast heeft op diverse terreinen een versterking plaatsgevonden van de samenwerkingsverbanden met Duitsland (opleidingen en trainingen)en Frankrijk (ontwikkeling nieuw materieel).
Uitgavenreserve 170330500De uitgavenreserve is ten tijde van het HA ingezet ter verbetering van het EMU-saldo.

Tabel 2: Ombuigingen Strategisch Akkoord
Ombuiging2003200420052006Stand van zaken
Openbaar bestuur     
Volume/efficiencytaakstelling152305457608Deze taakstelling is verwerkt in de departementale begrotingen. Het ministerie van BZK heeft de realisatie van de volumetaak- stelling gemonitord. Uit de tweede voortgangsrapportage is gebleken dat op één na alle ministeries ruimschoots onder de maximale streefbezetting 2005/ 2006 blijven. De volumemonitor is hiermee afgerond.
Inhuur externen105105105105De taakstelling inhuur externen is naar rato verdeeld over de diverse begrotingen. De minister voor BVK rapporteert in het Sociaal Jaarverslag Rijk over de uitgaven externen.
Incidentele loonontwikkeling58115172230Het kabinet heeft het budget voor de Incidentele Loonontwikkeling (ILO) voor de tranches 2003 tot en met 2006 neerwaarts bijgesteld van 0,6% naar 0,5%. De korting is verwerkt in de budgetten van de overheidswerkgevers en van de zorg.
Ziektekosten overheidspersoneel 408080In de aanloop naar een nieuw zorgstelsel zijn de ziektekostenregelingen voor het overheidspersoneel versoberd en op marktconform niveau gebracht.
Premie-inning werknemersverzekering  6565De Belastingdienst heeft per 1 januari 2005 de inning van de premies van de werknemersverzekeringen overgenomen van het UWV. Omdat de implementatiekosten niet waren meegenomen in het Strategisch Akkoord en omdat er sprake is van additionele besparingen, wijkt de totale opbrengst af van de bij Strategisch Akkoord ingeboekte opbrengst.
Griffierechten/kostendekkendheid leges/rechtsbijstand25505050Naar aanleiding van het Strategisch Akkoord heeft een verhoging van de griffierechten en de leges plaatsgevonden.
      
Sociale Zekerheid en arbeidsmarktbeleid
WAO100300500700In 2005 is de Wet WIA aangenomen. Verlenging van de loondoorbetaling en het aankondigingseffect WIA vormen de belangrijkste componenten van de besparingsreeks. De besparingsreeks is bijgesteld voor aanpassing van de partnertoets en het criterium geringe kans in de IVA. De besparing in 2007 bedraagt € 680 mln.
Feitelijk vs fictief arbeidsverleden 153050De maatregel is uitgesteld naar 2005. In het SA werd uitgegaan van invoering van de maatregel bij de WAO en WW; thans alleen bij de WW.
Sollicitatieplicht 57+ en premievrijstelling80100150150Bij de kamerbehandeling van de WWOW is het amendement van het lid Aptroot aangenomen, waardoor de boete voor werkgevers die ouderen ontslaan, wordt vervangen door positieve prikkels bij het in dienst nemen en in dienst houden van ouderen. Deze maatregel levert minder op dan het oorspronkelijke voorstel
Beperken vervolguitkeringen70150150150Het oorspronkelijke wetsvoorstel ging uit van het beperken van de vervolguitkering met 1 jaar. Uiteindelijk is er voor gekozen om de vervolguitkering voor iedereen die op of na 11 augustus 2003 werkloos is geworden volledig af te schaffen, Voor 2003, 2004 en 2005 heeft dit geleid tot besparingsverliezen ten opzichte van het SA, voor latere jaren tot besparingswinsten. De definitieve bespa- ringsreeks is als volgt: 2004 € 22 miljoen, 2005 € 110 miljoen, 2006 € 223 miljoen, 2007 € 312 miljoen, structureel € 502 miljoen.
Anticumulatie gouden handdrukken 100150150Met de invoering van het wetsvoorstel WW en ontslagrecht per 1 oktober 2006 en het wetsvoorstel aanpassing wekeneis per 1 april 2006 is de invoering van de anticumulatie gouden handdrukken komen te vervallen.
Woonlandbeginsel16181818De invoering van het woonlandbeginsel in de AKW vindt geen doorgang.
Handhaving en controle104080120In de SZW-handhavingsprogramma’s 2003 en 2004 zijn concrete maatregelen uitgewerkt ter invulling van de taakstelling. De verschillende maatregelen kennen in de praktijk een aanlooptijd alvorens het beleid z’n vruchten afwerpt. Hierdoor is in 2003 de taakstelling slechts voor € 1,5 mln. van de € 10 mln. gerealiseerd. De capaciteit van de Arbeidsinspectie is uitgebreid op basis van het amendement Verburg (28 600 XV, nr. 40). Ook in 2004 is de taakstelling niet gerealiseerd. Het besparingsverlies bedraagt €11 mln. Voor 2005 en 2006 wordt een verder besparingsverlies verwacht van € 35 mln. en € 39 mln. Dit wordt met name veroorzaakt door vertraging in het ID-fraude project.
Vrij besteedbaar reïntegratiebudget650750850850De Wet Werk en Bijstand is per 1 januari 2004 in werking getre- den, hiermee is het flexibel reïntegratiebudget voor gemeenten tot stand gebracht. De taakstelling op reïntegratiebudget van UWV en SZW is volledig verwerkt.
Decentraliseren financiering bijstand 150200250Door inwerkingtreding van de Wet Werk en Bijstand per 1 januari 2004 is het bijstandsbudget volledig gebudgetteerd. De beoogde efficiencywinst is doorvertaald in de aan gemeenten toegekende definitieve budgetten 2004 en 2005 en het voorlopig vastgestelde macrobudget 2006.
Herziening alimentatiebeleid 5090190Het kabinet heeft besloten het wetsvoorstel kinderalimentatie in te trekken. De geraamde besparingen zijn dan ook niet gerealiseerd.
Afschaffen categoriaal inkomensbeleid 707070Het categoriaal inkomensbeleid is afgeschaft (met uitzondering van het categoriaal inkomensbeleid voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten). Dit heeft vorm gekregen in de Wet Werk en Bijstand die per 1 januari 2004 is ingevoerd.
      
Zorg
Geneesmiddelen280280280280Het toenmalige kabinet heeft ervoor gekozen om de taakstelling niet via pakketverkleining te realiseren, maar in te grijpen op de prijzen van geneesmiddelen en de kortingen en bonussen voor de apothekers. Daartoe is begin 2004 een convenant gesloten.
Efficiencykorting  50100Omdat het nieuwe zorgstelsel een jaar later is ingevoerd dan waarmee in het Strategisch Akkoord rekening was gehouden, vindt de besparing ook een jaar later plaats. (Door aanpassing van de definitie van het Budgettair Kader Zorg (BKZ) vallen de beheerskosten niet meer onder het BKZ. De besparing vindt daarom buiten het BKZ plaats.).
Eigen risico  150150De no-claimwet is ingevoerd per 1 januari 2005.
      
Onderwijs
Onderwijs in allochtone talen 297172Het Onderwijs in allochtone levende talen (OALT) is beëindigd. De wetgeving is aangenomen, met de onderwijsbonden is eind 2003 een akkoord bereikt over het flankerend beleid voor OALT-leraren.
Rijksbijdrage publieke omroep 303030Deze bezuinigingen worden -samen met de maatregelen uit het HA – gerealiseerd door verlaging van de wettelijke rijksomroepbijdrage over de periode 2004–2007. Het wetsvoorstel dat de omroeptaakstellingen regelt, is inmiddels in werking getreden. Daarmee zijn de bezuinigingen in financieel opzicht gerealiseerd.
      
Mobiliteit, ruimtelijke ordening, milieu en economie
Subsidies VROM 10110120Volledig ingevuld, met name op het Investeringsbudget voor stedelijke vernieuwing, het budget voor bodemsanering en de budgetten voor vermindering van uitstoot van broeikasgassen.
Subsidies EZ75125175200De subsidietaakstelling van het Strategisch Akkoord is grotendeels ingevuld binnen het subsidie-instrumentarium, verdeeld over de beleidsterreinen innovatie, ondernemingsklimaat, doelmatige en duurzame energie en exportbevordering. Voor het overige is invulling gevonden in het fiscale instrument Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO).
Minder aankoop meer agrarisch/particulier natuurbeheer70809090Door bij de aanleg van nieuwe natuur in de Ecologische Hoofdstructuur minder grond te verwerven en meer landbouwgrond op een natuurvriendelijke manier te laten beheren worden, met behoud van de natuurdoelstellingen, kosten bespaard.
Niet doorgaan spitstarief   50De middelen die waren geraamd voor de invoering voor het spitstarief in 2006 zijn, nu dit programma geen doorgang heeft gevonden, vrijgevallen.
      
Buitenland en asiel
Asielbeleid170250290300In 2002 was een versnelde afname van de bezetting bij de opvang van asielzoekers zichtbaar. Inmiddels is gebleken dat deze daling zich minder snel heeft voltrokken dan geraamd, met name vanwege een minder snelle uitstroom dan verwacht. Hierdoor is de ramingsbijstelling voor een groot deel teniet gedaan.
ODA-toerekening asielzoekers93939393De toerekening van de kosten van de 1e jaarsopvang van asielzoekers aan ODA is gebaseerd op de werkelijke kosten, de precieze hoogte van de toerekenbare kosten is herijkt. De totale toerekening is sinds SA afgenomen met ruim € 100 mln. afgenomen, vanwege de dalende asielinstroom.
Negatieve ODA Antillen/Aruba24252525De aflossingen van leningen aan de Nederlandse Antillen en Aruba vallen niet meer binnen het ontwikkelingssamenwerkingsplafond. Het plafond is hiervoor bijgesteld.
      
Overig
Generieke subsidietaakstelling295786115De generieke subsidietaakstelling is naar rato over de diverse begrotingen verdeeld.
Prijsbijstelling 2002427435431436De prijsbijstellingstranche 2002 is voor 75% ingehouden.
Intertemporeel effect ESF32323232De terugbetaling aan Brussel uit hoofde van de oude ESF-pro- grammaperiode heeft in 2002 plaatsgevonden. Hierdoor zijn de geraamde terugbetalingen in de jaren 2003–2006 vrijgevallen.
Geïntegreerd middelenbeheer25252525Ondanks dat de invoering van het wetsvoorstel is vertraagd is de ombuiging (meer dan) gerealiseerd. Omdat in de praktijk geïntegreerd middelenbeheer met RWT’s reeds wordt toegepast in de vorm van pilots, is het mogelijk geweest reeds in 2003 circa 50 miljoen te besparen.

Tabel 3: Ombuigingen Aanvullend pakket 2002
Ombuiging2003200420052006Stand van zaken
Beperking contractloonstijging261345345345De beperking van de contractloonstijging 2002 is in de verschillende CAO’s verwerkt en daarmee ook budgettair gerealiseerd.
Incidentele loonontwikkeling op 0% tranche 2003108108108108Het kabinet heeft het budget van de overheidswerkgevers voor incidentele loonontwikkeling (ILO) voor de tranche 2003 verlaagd van 0,5% naar 0%. De korting is budgettair verwerkt.
Versnelling volumetaakstelling SA343434 De volumetaakstelling uit het SA is in het Aanvullend Pakket versneld. Deze versnelling is in de departementale begrotingen verwerkt.
Versnelling subsidietaakstelling SA292929 De subsidietaakstelling uit het SA is in het Aanvullend Pakket versneld.
Aanvullende subsidietaakstelling4284125167De subsidietaakstelling uit het SA is in het Aanvullend pakket verhoogd.

Tabel 4: Intensiveringen Hoofdlijnenakkoord
Intensivering2004200520062007Stand van zaken
Kennis: onderwijs en onderzoek200300400700Deze envelop is (samen met de envelop uit SA) verdeeld in vier prioriteiten (deregulering, autonomie en rekenschap; innovatie en versterking (top)kennisinfrastructuur; meer mensen werkzaam in onderwijs; naar een maximale participatie). Intensiveringen zijn verwerkt in concrete beleidsvoorstellen en uitgewerkt in subsidies en regelgeving. Voor een aantal maatregelen geldt dat de meerjarige oploop indicatief is en deze middelen zijn beleidsmatig gereserveerd.Uit de Kennisenveloppe wordt via de begroting van Economische Zaken € 75 mln. ter beschikking gesteld. Hiervan is een bedrag oplopend tot € 50 mln. vanaf 2007 bestemd voor een programmatisch instrument dat beoogt de aansluiting van publieke kennisontwikkeling op de kennisvraag van bedrijven te verbeteren. € 25 mln. is bestemd voor ondersteuning van innovatieve starters.
Veiligheid: justitie/politie15025030035015% van dit bedrag (ruim € 50 mln.) is uitgetrokken voor knelpunten bij de politie. Dit bedrag wordt via een bijzondere bijdrage aan de korpsen beschikbaar gesteld. Aan deze bijdrage zijn sterkteafspraken per korps gekoppeld.In 2003 is een start gemaakt met het nieuwe stelsel van bewaken en beveiligen. Structureel is hiervoor circa € 21 mln. uitgetrokken. Dit bedrag is bestemd voor het uitvoeren van dreigingsanalyses en voor uitbreiding van de capaciteit voor het bewaken en beveiligen van personen en objecten.Er is ruim € 193 mln. beschikbaar voor het creëren van meer sanctieruimte. Het beschikbare bedrag is structureel ingezet voor de volgende uitbreidingen: ca. 2000 plaatsen in het gevangeniswezen, 374 plaatsen in jeugdinrichtingen, 180 plaatsen TBS, ca. 6400 taakstraffen en 850 «Halt-afdoeningen».Ruim € 20 mln. is beschikbaar voor meer reclasseringstaken. Hieronder vallen 10 022 adviesrapporten, 7 904 toezicht- en begeleidingstrajecten en 9 934 diagnoses. Een groot deel hiervan is noodzakelijk in verband met de tenuitvoerlegging van extramurale sancties. Voor versterking van de het openbaar ministerie en de rechterlijke macht is ruim € 30 mln. beschikbaar. Hiermee wordt zeker gesteld dat het OM de 40 000 extra zaken door de politie ter afdoening aangeboden in behandeling kan nemen. In 2006 is er enige vertraging opgelopen bij de realisatie van deze doelstelling waardoor er in 2007 een additionele inzet zal moeten worden gepleegd. Voorts wordt voor het OM aanvullend € 10 mln. uitgetrokken voor de opzet van het geïntegreerd processysteem. Voor de overige justitiële ketenpartners (o.a. rechtsbijstand, raad voor de kinderbescherming, slachtofferhulp) is circa € 20 mln. beschikbaar.
Veiligheid: defensie305080100De middelen zullen worden aangewend voor de versterking van strategische en tactische transportcapaciteit, de implementatie van hoogwaardige commandovoering, de verbetering van zelfbescherming en van de logistieke ondersteuning. In 2005 is een derde DC-10 transportvliegtuig aangeschaft en is verder gewerkt aan de uitbreiding van de pantserinfanteriecapaciteit met drie compagnieën, de verbetering van de inzetbaarheid van transporthelikopters en de implementatie van het Soldier Modernisation Program.
Veiligheid: preventie/jeugdzorg305080100De jeugd en preventie enveloppe is verdeeld over de begrotingen van VWS (€ 65 mln.) en Justitie (€ 35 mln.). Het VWS-deel bestaat uit een groeiend beroep op jeugdzorg, opvoedingsonder- steuning, huiselijk geweld/vrouwenopvang, maatschappelijke opvang, heroïne-experimenten en de Wmo (prestatieveld Jeugd). De impuls bij Justitie komt vooral ten gunste van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering.
Zorg2505007501 000De toegekende middelen zijn ingezet om verwachte productiegroei in de zorg mogelijk te maken.
Kinderopvang (WBK)100100100100De intensivering in 2004 is komen te vervallen; voor latere jaren is de € 100 mln. aan het kinderopvangbudget toegevoegd. De WK (Wet op de Kinderopvang) is per 1-1-2005 ingevoerd.
EHS en reconstructie100150200250De intensivering van € 700 mln. is bestemd voor reconstructie en voor het realiseren van de Ecologische Hoofdstructuur, inclusief particulier en agrarisch natuurbeheer.

Tabel 5: Ombuigingen Hoofdlijnenakkoord
Ombuiging2004200520062007Stand van zaken
Verantwoorde arbeidsvoorwaardenruimte
Loonontwikkeling collectieve sector5501 1001 6502 200Met deze maatregel beoogde het kabinet de arbeidsvoorwaardenruimte in de publieke sectoren te begrenzen met 1%-punt per jaar ten opzichte van de prognose MLT juni 2003. Deze korting is bugettair verwerkt. Sinds deze HA-maatregel zijn er verschillende aanvullende maatregelen doorgevoerd op het gebied van de arbeidsvoorwaardenruimte in de collectieve sector (o.a. nullijn). Voor de tranches 2004 en 2005 is deze taakstelling budgettair gerealiseerd. In 2006 en 2007 treden besparingsverliezen op, ten eerste als gevolg van nieuwe ramingen, ten tweede vanwege compenserende maatregelen van het kabinet om het sluiten van akkoorden mogelijk te maken.
Incidentele loonontwikkeling130250380510Het kabinet heeft het budget voor de Incidentele Loonontwikkeling (ILO) voor de tranches 2004 tot en met 2007 neerwaarts bijgesteld van 0,5% naar 0,3%. De korting is verwerkt in de budgetten van de overheidswerkgevers en van de zorg.
      
Bevorderen arbeidsparticipatie
WW-maatregelen 130240290Het WW-pakket uit het HA akkoord bestond uit het afschaffen van de kortdurende uikering, het volledig afschaffen van de vervolguitkering en het aanscherpen van de wekeneis van 39 uit 52 weken in plaats van 26 uit 39 weken. Van dit pakket is uiteindelijk alleen het afschaffen van de vervolguitkering tot stand gekomen per 11 augustus 2003. Daarnaast is op advies van de SER beslo- ten om de wekeneis weliswaar aan te scherpen, maar minder dan voorzien (wordt 26 uit 36 weken). Voorts blijft de kortdurende uitkering bestaan, maar zal de duur van de WW worden ingekort (van 5 jaar naar 38 maanden). Bovendien zal de kortdurende uitkering in de eerste 2 maanden worden verhoogd van 70% naar 75% van het laatstverdiende loon. De aanscherping wekeneis is per 1 april 2006 ingevoerd, het overige SER-pakket per 1 oktober 2006.
Doorwerking WW-maatregelen10204050Door een andere berekeningsmethode en het verkorten van de uitkering nav. het SER advies is het saldo van de doorwerking WW-maatregelen bij overheidswerkgevers neerwaarts bijgesteld. Voor 2006 bedraagt het saldo 1 mln., voor 2007 2 mln., oplopend tot 36 mln. voor 2012.
WAO-maatregelen 80140140Zie tabel 9 Sociaal Akkoord.
Afbouw REA 130250250In de Miljoenennota 2004 zijn reeds concrete maatregelen aangekondigd zoals afschaffing subsidies 2e spoor en stopzetten REA-uitkering bij proefplaatsing en scholing. Met deze maatregelen wordt een structurele besparing van € 227 mln. gerealiseerd.
Afschaffen WAZ 5070130Het afschaffen van de WAZ heeft plaatsgehad per 1 juli 2004. Dit levert een beperkt besparingsverlies op.
Ontwikkeling uitkeringen6301 4302 1802 910De uitkeringen zijn in het HA gekoppeld aan de stijging van de ambtenarensalarissen. In 2004 en 2005 geldt een nullijn voor de collectieve sector en de uitkeringen. Vanaf 2006 wordt weer de oorspronkelijke WKA-koppeling toegepast.
Beperken gemeentelijk minimabeleid150150150150Ter verkleining van de armoedeval en in lijn met het streven inkomensbeleid primair bij het Rijk neer te leggen is het budget voor gemeentelijk minimabeleid ingeperkt. In 2004 is de ombuiging verkleind doordat € 80 mln. is toegevoegd aan het budget bijzondere bijstand. Van deze € 80 mln. heeft € 50 mln. betrekking op het amendement Verburg c.s. (29 200 XV nr 29). Mede op grond van de motie Weekers (29 200 XV, nr. 53) is vanaf 2005 € 25 mln. structureel toegevoegd aan het budget bijzondere bijstand.
RWI40707070De afschaffing van de subsidieregeling van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) is ter hand genomen door een verplichtingenstop per 1 september 2003. Hiermee wordt de HA-maatregel budgettair ingevuld. Op basis van een evaluatie heeft het kabinet besloten de adviestaken van de RWI niet over te hevelen naar de SER, maar de RWI als zelfstandig advies- en overlegorgaan te handhaven. Vanwege terugbrenging van het aantal taken is het beschikbare budget ten opzichte van het HA verlaagd met € 1 mln. in 2005 en € 1,6 mln. structureel.
Aanpak illegaliteit20304040Uitwerking van maatregel aanpak illegale tewerkstelling en huisjesmelkers is opgenomen in de Illegalennota, die in april 2004 naar de Kamer is gestuurd. De ingeboekte besparing 2004 is in de Miljoenennota 2004 voor de helft teruggedraaid. Dit omdat de wijziging van de Wet Arbeid Vreemdelingen (WAV) bestuurlijke boeten pas per 2005 mogelijk maakt.
Versobering IHS 110190210Deze maatregel is ingevuld met een verhoging van de eigen bijdrage van de huursubsidieontvangers.
Verlofknip100200200200De levensloopregeling wordt een fiscale regeling. De middelen voor de Verlofknip zijn daarom overgeheveld naar de fiscaliteit. Per 1 januari 2006 is de fiscale levensloopregeling in werking getreden.
      
Buitenland, defensie en asiel
Schuldkwijtschelding300300300300Bij Voorjaarsnota 2005 zijn de ramingen voor schuldkwijtschel- dingen meerjarig neerwaarts bijgesteld, omdat niet verwacht werd dat kwijtschelding plaats zou vinden. Door de onverwachte kwijtschelding van de schulden van Nigeria zijn de ramingen bij Miljoenennota weer opgehoogd. Door de spreiding van de kwijtschelding van Nigeria over 2005–2007 is er in 2005 per saldo sprake van een besparingsverlies.
Reëel constant houden non-ODA4080110150De non-ODA-uitgaven zijn met ingang van Miljoenennota 2003 reëel constant gehouden op het niveau van 2003.
Asiel/inburgering/immigratie50100100100De helft van de taakstelling heeft betrekking op asiel en is ingevuld met diverse maatregelen. De andere helft betreft de invoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Dit nieuwe stelsel is per 1 januari 2007 in werlking getreden.
Beëindiging remigratieregeling12131515Het kabinet heeft afgezien van het afschaffen van de remigratieregeling. Hierdoor treedt een besparingsverlies op ter hoogte van de ingeboekte bedragen bij VJN 2005.
Financiële perspectieven EU 2007   50De daling van de geraamde BNP-afdrachten in 2007 is verwerkt in de begroting.
      
Beperken bureaucratie en regelgeving
Inhuur externen150200200200De taakstelling inhuur externen is naar rato verdeeld over de diverse begrotingen. De minister voor BVK rapporteert in het Sociaal Jaarverslag Rijk over de uitgaven externen.
Professionele inkoop20305050De tranches 2003 en 2004 van de Rijksbrede taakstelling Professionele Inkoop en Aanbesteding (PIA), in totaal structureel 30 mln., zijn in 2004 verdeeld over de departementen. Het restant is bij Voorjaarsnota 2005 toegedeeld.
Additionele efficiencytaakstelling50100150240In het HA is bovenop de taakstellingen uit het SA een aanvullende efficiencytaakstelling afgesproken.
Efficiency publieke omroep10304050Deze bezuinigingen worden -samen met de maatregelen uit het SA – gerealiseerd door verlaging van de wettelijke rijksomroepbijdrage over de periode 2004–2007. De benodigde wijziging van de Mediawet is inmiddels door de Tweede Kamer aanvaard. Daarmee zijn de bezuinigingen in financieel opzicht gerealiseerd.
Aanpak ziekteverzuim zorg, onderwijs, politie, Openbaar Vervoer3570105140In de sectoren zorg, onderwijs en politie is door effectief verzuimbeleid sinds 2002 sprake van een daling van het ziekteverzuim. Naar verwachting betreft dit een structurele daling.
Arbeidsmarktbeleid VWS en Rijk70150150150De uitvoering ligt op schema, er worden geen besparingsverliezen verwacht. De subsidierelatie van VWS met de sectorfondsen is met ingang van 1 januari 2005 beëindigd.
Waardering Onroerende Zaken (WOZ) taxaties  6060Van deze ombuiging is 4 mln. gerealiseerd. De verwachte besparing van de wijziging van de waterschapswet slaat onvoldoende neer bij gemeenten. De geïnventariseerde mogelijkheden voor breder gebruik van WOZ-gegevens leveren voorlopig vooral maatschappelijke baten op. Het restant van de ombuiging (56 mln.) is als besparingsverlies verwerkt.
Efficiency inning waterheffingen 100100100Het betreft hier perceptiekosten van waterheffingen die niet voor rekening van het rijk komen. Daarom valt er voor het Rijk geen efficiencywinst te realiseren. De ombuiging zal niet gerealiseerd worden.
Afromen accres € 45,38-regeling100100100100De taakstelling voor 2004 en verder is gerealiseerd. Het gemeentefonds is met de omvang van de taakstelling verlaagd. Er zullen geen besparingsverliezen optreden.
Differentiatie justitiële keten40707070€ 40 miljoen wordt ingevuld door maatregelen in het gevangeniswezen. Het maakt deel uit van een omvangrijke heroriëntatie van DJI gericht op een soberder en meer functionele tenuitvoerlegging van intramurale sancties. De versobering heeft geleid tot een aanpassing van de penitentiaire maatregel. De implementatie van DBM-V loopt enige vertraging op doordat de GOR een negatief advies heeft gegeven bij de plannen. Tevens is voorgesteld de activiteiten van de reclassering meer toe te spitsen op de «kansrijke doelgroepen». Hierdoor wordt een groter effect van de werkzaamheden van de reclassering verwacht, doordat de werkzaamheden zich slechts richten op personen waarvan daadwerkelijk verwacht kan worden dat zij openstaan voor een goede terugkeer naar de maatschappij.
Efficiency politie30505050De invulling van de taakstelling efficiency politie vindt vooral plaats via de vorming van een landelijk samenwerkingsverband voor de gezamenlijke inkoop van goederen en diensten en het verder standaardiseren van de ICT. In de junicirculaire van 2003 aan de korpsen is deze taakstelling al deels verwerkt in de zgn. normvergoeding voor 2004 en volgende jaren. De algemene bijdragen aan de regiokorpsen en aan het KLPD zijn verlaagd met het restant van de efficiencytaakstelling en de ziekteverzuimtaakstelling in de decembercirculaire 2003. De eerder gedeeltelijk in de junicirculaire van 2003 verwerkte taakstelling, is volledig verwerkt in de decembercirculaire 2004.
      
Beperken overheidssubsidies en vergroten profijtbeginsel
Onderwijsachterstandenbeleid50100100100De ombuiging op het onderwijsachterstandenbeleid is d.m.v. de motie Verhagen c.s. bij de Algemene Politieke Beschouwingen 2004 teruggedraaid. De middelen worden geherprioriteerd binnen het onderwijsachterstandenbeleid. Besparingsverliezen tot 1/8/2005 zijn ingevuld d.m.v. incidentele maatregelen.
Beperken subsidies EZ80150170170De subsidietaakstelling van het Hoofdlijnenakkoord is grotendeels fiscaal ingevuld met de gefaseerde afschaffing van het nultarief in de Regulerende Energiebelasting (REB) voor groene stroom. Daarnaast is invulling gevonden binnen het subsidie-instrumentarium. Het restant wordt ingevuld met het niet doorgaan van de First Mover Faciliteit (FMF), het niet inzetten van resterende energiemiddelen uit 2003.
Beperken subsidies VROM80150150150Volledig ingevuld, met name op het Investeringsbudget voor stedelijke vernieuwing (€ 66 mln.), het budget voor bodemsanering (€ 29 mln.) en de energiepremieregeling (€ 23 mln.).
Beperken uitgaven VenW50100100100Deze taakstelling is deels op de begroting van VenW ingevuld en deels op het infrafonds, via het schrappen of verminderen van subsidies, het verminderen van apparaatsuitgaven en het faseren van projecten.
Concessie/verbruiksvergoeding NS  3060In het HA is vastgelegd dat de gebruiksvergoeding die de vervoerders aan de beheerder betalen in 2006 € 30 mln. hoger wordt en in 2007 en latere jaren € 60 mln. per jaar.
Beperken uitgaven LNV20404040LNV heeft deze taakstelling inmiddels volledig ingevuld op diverse posten op de begroting, waaronder landelijke natuur, gebiedenbeleid en diergezondheid.
Diverse subsidies (BZK, OCW, Fin, Def, VWS)80160160190VWS heeft haar subsidiebeleid grondig herzien. Op basis van duidelijke criteria zijn de subsidierelaties van VWS heroverwogen en zijn enkele structurele relaties beëindigd. Voor incidentele subsidies zijn scherpere criteria opgesteld. BZK heeft alle subsidieregelingen doorgelicht. Een beperkt aantal subsidies is geschrapt. De resterende subsidies zijn belast met een kortingspercentage van 5% (29 200 VII, nr. 59).
Verkoop gronden  50100De afstoting van deze landbouwgronden door Domeinen is in de planning opgenomen.
Niet-belastingontvangsten60130190250De taakstellende ombuiging op meevallende niet-belastingont- vangsten is in de Miljoenennota verhoogd naar € 250 mln. per jaar. Deze taakstelling is geparkeerd op de Aanvullende Post Algemeen.
      
Beheerste ziektekosten
Pakketverkleining1 0001 0001 0001 000Per 1 januari 2004 is het wettelijk verzekerd pakket beperkt. De structurele opbrengst van deze pakketbeperking was geraamd op € 1 mld en is na enkele wijzigingen en verzachtingen uitgekomen op € 0,9 mld.
Eigen risico’s 900900900Na een aantal wijzigingen in de vormgeving is per 1 januari 2005 de no-claimregeling ingevoerd.
Volume-effect pakket en eigen risico170200210210Met de wijzigingen in de omvang en vormgeving van het in te voeren eigen risico is ook het volume-effect aangepast.

Tabel 6: Ombuigingen Aanvullend Pakket 2003
Ombuiging2004200520062007Stand van zaken
ILO op 0 tranche 2004–2005180360360360Het kabinet heeft het budget voor de Incidentele Loonontwikkeling (ILO) voor de tranches 2004 en 2005 in het aanvullend pakket 2003 teruggebracht van 0,3% tot 0%. De korting is verwerkt in de budgetten van de overheidswerkgevers en van de zorg.
Specifieke maatregelen SZW60180305440In de AKW is afgezien van de eerder aangekondigde bijzondere verhoging voor het eerste kind. De indexering van de AKW is voor 2004 en 2005 in lijn gebracht met de indexering van de uitkeringen. De herbeoordelingen in de WAO volgens het nieuwe schattingsbesluit worden volgens een aangepast plan uitgevoerd. De inkomensreferte-eis/beperking van de loonaanvulling in het 2e ziektejaar tot 70% zal in het kader van het Najaarsakkoord door sociale partners worden uitgevoerd.
Doorwerking SZA-maatregelen op loonkosten 255050De maatregel betreft de beperking tot 70% van de loonaanvulling in het (eerste en) tweede ziektejaar in de collectieve sector. Deze zal in het kader van het Sociaal Akkoord betrokken worden in de onderhandelingen met de sociale partners. Er is t.a.v. deze maatregel slechts in een enkele sector overeenstemming bereikt. Hierdoor zal er een besparingsverlies ontstaan t.o.v. het HA.
Doorwerking premieschuif80808080De premieschuif WGF/WAO waartoe bij aanvullend pakket 2003 besloten was, hield een meevaller in t.a.v. de vergoeding van de sociale lasten voor overheidswerkgevers (werking van het referentiemodel). De meevaller is destijds ingeboekt en daarmee ook gerealiseerd.
Specifieke maatregelen zorg200300300300De maatregel om een bijdrage van € 1,50 te vragen per afgeleverd geneesmiddel (de medicijnknaak) is naar aanleiding van de Algemene Beschouwingen 2004 niet doorgezet. De prijsmaatregel geneesmiddelen is als onderdeel van het geneesmiddelenconvenant wel gerealiseerd.
Versnellen huursubsidiemaatregel55   De verhoging van de eigen bijdrage van de huursubsidieontvan- gers uit het HA is met een half jaar versneld.
Verruimen huurbeleid  250250Het wetsvoorstel Betaalbaarheidsheffing huurwoningen is eind 2005 ingediend. In het najaar van 2006 is het wetsvoorstel aanvaard door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft de behandeling aangehouden, hangende de formatie van een nieuw kabinet.
Stroomlijning studiefinanciering 28365455Deze ombuiging (voor EMU-relevante uitgaven) wordt gerealiseerd door het prestatiebeursregime in de BOL voor jongeren vanaf 18 jaar in niveau 3 en 4 in te voeren en de prestatienorm voor 1e jaars in het HO aan te scherpen met ingang van schooljaar 2006–2007. De benodigde wetwijzigingen zijn door de eerste en tweede kamer goedgekeurd.
Milieudrukcompensatie/energie-premieregeling40404040Deze maatregel is ingevuld door versobering van de energiepremieregeling (EPR).
Heffings- en invorderingsrente20305555De heffings- en invorderingsrente is in lijn gebracht met de rente die in de particuliere markt gebruikelijk is. De maatregel is daarmee gerealiseerd.
Intertemporele compensatie ICES/KIS 37525  In samenwerking met de betrokken departementen is een nieuw verdelingsvoorstel overeengekomen.
Intertemporele compensatie infrastructuur200300– 300– 200De intensivering voor infrastructuur in het HA is getemporiseerd.
Intertemporele compensatie natuur4060– 60– 40De intensivering voor EHS en reconstructie in het HA is gefaseerd. De provincies hebben zich bereid verklaard de aankopen t.b.v. de EHS in 2004 en 2005 voor te financieren.

Tabel 7: Intensiveringen Aanvullend Pakket 2003
Intensivering2004200520062007Stand van zaken
Tegemoetkoming chronisch zieken9090100105De tegemoetkoming buitengewone uitgaven (TBU) is in 2004 in werking getreden. In 2005 en 2006 valt een stijgend gebruik van de beschikbare middelen waar te nemen. Inmiddels is het gebruik vrijwel op het niveau van de raming.
BANS50505050Van de BANS-gelden is € 30 mln. toegevoegd aan het gemeente- en provinciefonds in het kader van de dualisering. De overige € 20 mln. is toegevoegd aan de begroting van BZK en wordt besteed aan veiligheid in het kader van het GSB.
Intensivering REA25252525De toegevoegde middelen worden ingezet voor extra reïnte- gratietrajecten voor verminderd arbeidsgeschikten.
Getemporiseerde afschaffing REB– 479191120Het nul-tarief van de Regulerende Energiebelasting op groene stroom wordt gefaseerd afgeschaft. Het hierdoor ontstane tekort in 2004 wordt door EZ via de begroting ingevuld.

Tabel 8: Ombuigingen Aanvullend Pakket 2004
Ombuiging2003200420052006Stand van zaken
Doelmatig aanbesteden bouw196195208224De bouwbudgetten worden structureel gecorrigeerd voor de mogelijkheden voor de doelmatiger aanbesteden. Deze taakstelling is verdeeld over de departementen.
Opbrengsten procedures bouwbedrijven204040 Aanbestedingsresultaten in het Infrafonds dienen voor € 20 mln. per jaar in 2004, 2005 en 2006 als dekking bij wijze van achtervang voor de post procedures bouwbedrijven, welke betrekking heeft op geschatte opbrengsten van juridische procedures voor in het verleden te veel betaalde kosten. Het kabinet heeft besloten de resterende € 40 mln. via juridische procedures te realiseren.
ILO op nul tranche 2006 en 2007  67103Het kabinet heeft het budget voor incidentele loonontwikkeling (ILO) voor de tranche 2006 en 2007 teruggebracht van 0,3% naar 0%. De korting is in de budgetten van de overheidswerkgevers verwerkt.
Efficiencytaakstelling Rijk/PIAw.v. taakstelling adviesradenw.v. PIA 161 5 35195 5 50355 5 100Er is een efficiencytaakstelling Rijk, efficiencytaakstelling ZBO’s en taakstelling op overheidsvoorlichting in het kabinet afgesproken. Deze taakstellingen zijn verwerkt op de departementale begrotingen. De taakstelling adviesraden zijn verdeeld over de departementen. De taakstelling PIA is bij Voorjaarsnota 2005 toegedeeld, tezamen met het restant van de taakstelling van het Hoofdlijnenakkoord.
Doorschuiven India317– 101– 101– 100De extra uitgavenruimte voor ODA uit hoofde van de aflossing door India wordt verspreid over de jaren 2005–2007. Dit is verwerkt in de begroting.
      
Zorgmaatregelen:
– meeropbrengst no claim regeling 360360360Het no-claim bedrag is per persoon verhoogd van €200 per jaar naar €255 per jaar.
– beheerste groei ziekenhuizen 240240240Met de algemene en academische ziekenhuizen zijn convenanten gesloten waarin is overeengekomen om een doelmatigheidswinst van €240 mln. euro per jaar te realiseren. Door het CTG wordt een korting op de budgetten doorgevoerd. Voor de algemene ziekenhuizen vindt de korting gedifferentieerd plaats. Ondoelmatige ziekenhuizen leveren meer in dan doelmatige algemene ziekenhuizen.
– verkleining verzekerd pakket curatieve zorg 707070Per 1 januari 2005 is een pakketbeperking doorgevoerd. Verschillende behandelingen zijn uit het ziekenfondspakket gehaald (behandelingen bij snurken, borstprotheses anders dan bij amputatie, correcties van de oorstand, correctie van bovenoogleden, buikwandcorrecties en hersteloperaties na sterilisaties). Uit een uitvoeringstoets van het CVZ blijkt dat deze pakketbeperking geen € 70 mln, maar € 35 mln heeft opgeleverd (jaarverslag 2005).
– beheerste groei AWBZ 490606494Voor de jaren 2005 tot en met 2007 zijn in een convenant afspraken gemaakt met de brancheorganisaties binnen de AWBZ.
Maatregelen Zorg 8820492Dit betreft diverse maatregelen waaronder het uit het pakket halen van zelfzorgmiddelen en het niet langer vergoeden van sterilisaties.
Dividendbijstelling en winstafdracht DNB575371– 8Er zijn afspraken gemaakt met DNB over de aanpassing van de dividendsystematiek.
Betuweroute/Coentunnel235– 50– 50– 50De regio Amsterdam draagt haar bijdrage in het project 2e Coentunnel in 2004 bij, terwijl de uitgaven voor dit project eerst in 2008 zullen plaatsvinden. Bij de gunning van de Betuweroute worden middelen uit 2004 naar 2005 en verder geschoven. Deze beide maatregelen zijn in de begroting verwerkt.
Boetes NMa251106530De ontvangsten uit boetes die opgelegd zijn door de NMa komen binnen op de begroting van Economische Zaken. Hiervoor is een raming opgenomen. De mogelijke beroepsprocedures kunnen leiden tot vertraging.
Subsidies ondernemers  53104Ten behoeve van de Vpb-verlaging is vanaf 2006 een ombuigingstaakstelling op subsidies van ondernemers geparkeerd op de EZ-begroting. In 2005 is besloten dat de taakstelling deels wordt verdeeld over de departementen en deels wordt ingevuld op de begroting van EZ.
Materieel investeringen defensie125100– 100– 125Defensie heeft in navolging van het kabinetsbesluit zijn investe- ringsbudgetten gefaseerd.
Justitie: boetes43434848Voor 2004 en 2005 is een besparingsverlies opgetreden van € 22 mln. In 2006 is dit besparingsverlies circa € 15 mln.
WW-deel IOAW: leeftijd verhogen van 50 naar 55 jaar 122236Zie het SER-pakket.
Efficiënte inkoop SZW, incl. reïntegratie 252525Voor 2005 is deze ombuiging ingevuld op de terugontvangsten WIW. Voor latere jaren is dit ingevuld op overige meevallers.
Huursubsidie (vln. meerontvangsten)57524846De bij Voorjaarsnota 2004 per saldo opwaarts aangepaste raming van de huursubsidie-uitgaven en -ontvangsten is aan ontvang- stenzijde voor 2004 met € 30 mln. neerwaarts bijgesteld als gevolg van een vertraging in de restituties, onder meer van eerder onterecht verstrekte voorschotten. Deze € 30 mln. zal naar verwachting in latere jaren grotendeels alsnog worden gerealiseerd.
Kasvertraging ISV 1250– 35Het kabinet heeft besloten om de kasuitgaven in het kader van ISV II met € 125 mln. te vertragen van 2005 naar 2007–2010.
Lagere indexatie huren 204040Het Kabinet heeft besloten om over te gaan op de inflatie van het afgelopen jaar als basis voor het huurbeleid in plaats van gebruik te maken van een vijfjaarsgemiddelde. Hiervoor is de raming van de huursubsidie-uitgaven verlaagd.
EHS andere beleidsmix  1515De ombuiging is gerealiseerd in 2005 en 2006 door uit te gaan van een daling van de grondprijs t.o.v. het niveau in 2004. Vanaf 2007 wordt de ombuiging ingevuld door uit te gaan van een gemiddelde grondprijs van circa € 31 000 per hectare. Bij een hogere grondprijs zal worden gekeken hoe het prijspeil alsnog voor 2007 e.v. in de begroting kan worden gerealiseerd.
HBO-fraude 2622 Van de oorspronkelijk geraamde € 48 mln. die in 2005 zou worden teruggevorderd is in 2005 slechts € 26 mln. ontvangen. Het totale bedrag ad € 48 mln. kan uiteindelijk wat lager uitvallen door enkele beleidsmatige uitzonderingen. De inning van een gedeelte vindt een jaar later plaats in verband met mogelijke beroepsprocedures. Ten slotte wordt bezien of er voor een aantal instellingen een gespreide betaling mogelijk is vanwege de forse terugvorderingomvang in verhouding tot de instellingsomzet.
Overschot Lerarentekort 8  Ter dekking van de motie Verhagen zijn de arbeidsmarktmiddelen in 2005 verlaagd.
Additionele verkoop (land)bouwgronden149129– 33– 33Het Kabinet is overeengekomen om in 2004–2005 het gehele areaal niet-strategische erfpachtgronden te verkopen. Op deze verkoop zijn in mindering gebracht de daardoor gederfde pachtopbrengsten en de uitgaven voor anticiperende aankopen in de komende jaren i.v.m. planologische onzekerheden. Bij MN 2005 is dit gewijzigd met in 2004 een verlaging van € 50 mln. en 2005 en 2006 een verhoging van € 25 mln. De realisatie loopt conform het aangepaste schema.
Verhogen heffingsrente en uitbreiding tijdvlak naar 1/7 2585120Deze maatregel wordt meegenomen in het Belastingplan 2005.

Tabel 9: Intensiveringen Aanvullend Pakket 2004
Intensivering2004200520062007Stand van zaken
Uitvoeringskosten inkomensafhankelijke regelingen (incl. zorgtoeslag)341105656Projecten m.b.t. inkomensafhankelijke regelingen zijn in uitvoering. Tevens is de intensivering invordering belastingdienst ingezet (Vinkenslag e.d).
Intensiveringen zorg57262626In 2004 zijn middelen (40 mln.) voor zorgvernieuwing beschikbaar gesteld na herziening maatregel. Het overige betreft een bespa- ringsverlies op taakstelling de Beer doordat vanaf 2004 de vergoedingen voor tandarts en fysiotherapie uit het pakket zijn gehaald.
Indicatiestelling AWBZ (RIO’s) 685139De RIO’s zijn per 1/1/2005 gecentraliseerd. De intensiveringsgelden waren bedoeld om deze centralisatie zo goed mogelijk vorm te geven.
Intensiveringen zorg begroting25925946Intensiveringen betreffen een versterking van de infectieziektebestrijding, activiteiten rondom de invoering van de Zorgverzeke- ringswet en opleidingen in de zorg.
Energiepremieregeling (EPR)74– 22– 23– 14Voor de energiepremieregeling (EPR) is veel meer budget nodig gebleken dan voorzien door het groter aantal aanvragen, mede als gevolg van de sluiting van de EPR oktober 2003. De doelstellingen van de EPR worden dientengevolge eerder gerealiseerd dan aanvankelijk gedacht. Naast het budget dat in 2004 reeds beschikbaar was voor de EPR en de door een herschikking van milieubudgetten vrijgespeelde middelen worden derhalve ook de EPR-budgetten uit de jaren 2005–2008 voor de dekking van deze overschrijding ingezet. Bovendien wordt er ruimte in 2009 binnen de VROM-begroting ingezet in 2004.
Vogelpest/slachtpremie MKZ21   In 2004 zijn de laatste uitgaven in verband met de vogelpestcrisis in 2003 (uitvoeringskosten, schadeloosstellingen, bijdrage Noodfonds) en de MKZ-crisis in 2001 gedaan (slachtpremie).
Uitvoering EU-beleid landbouw18509671Om te voldoen aan de Nitraatrichtlijn van de EU dient een nieuw systeem voor het mestbeleid te worden opgezet (gebruiksnormen i.p.v. verliesnormen). Dit vergt extra kosten, deels vanwege ICT-investeringen en extra handhaving. Voor de uitvoering van het hervormde gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) dienen extra uitgaven te worden gedaan. Deze uitgaven hebben onder meer betrekking op ICT-investeringen, ontwikkelingskosten, extra handhavingskosten en bezwaarschriften. Er is voorts extra budget nodig voor de verplichte uitvoering en handhaving van diverse nieuwe EU-vordeningen. Het gaat vooral om apparaatskosten voor de Voedsel- en Waren Autoriteit (VWA) en de Algemene Inspectie Dienst (AID).
Asiel311365759Door internationale ontwikkelingen (Irak, Darfur, etc.) en vertraging in de algehele terugkeer van uitgeprocedeerden in afwachting van de uitvoering van de eenmalige regeling, is de krimp bij het COA naar achteren geschoven en in de tussenliggende tijd zijn dus t.o.v. de eerdere raming de benodigde extra capaciteitsplaatsen gecreëerd.
Veiligheid: Jeugdzorg en Preventie 121212In lijn met de strekking van de motie Verhagen (TK, 29 800, nr. 4) worden de taakstellingen ad € 12 mln. die in voorgaande jaren zijn opgelegd aan de Bureau’s Jeugdzorg ongedaan gemaakt.
Veiligheid: veiligheidsdip wegnemen 101010Bij brief van 10 december 2004 is aan de Tweede Kamer gemeld welke afspraken er zijn gemaakt om de «dip» in de sterkteontwik- keling bij de politie weg te nemen. Hiertoe zijn met enkele korpsen maatwerkafspraken gemaakt voor de periode 2005–2007. Daarnaast worden de korpsen o.a. in de gelegenheid gesteld om voor een beperkte categorie de 36-urige werkweek om te zetten in een 38-urige werkweek.
Cultuur en Film 151010Door middel van de motie Verhagen is vanaf 2005 een bedrag van € 10 mln. aan het budget voor cultuur toegevoegd. In 2005 wordt ook € 5 mln. voor de fiscale regeling voor de film (film-cv) ingezet voor subsidie in plaats van als fiscale faciliteit.
Onderwijsachterstandenbeleid 4275100De ombuiging op het onderwijsachterstandenbeleid is d.m.v. de motie Verhagen c.s. bij de Algemene Politieke Beschouwingen 2004 teruggedraaid. De middelen worden geherprioriteerd binnen het onderwijsachterstandenbeleid. Besparingsverliezen tot 1/8/2005 zijn ingevuld d.m.v. incidentele maatregelen.
Compensatie negatieve arbeidsvoorwaarden ruimte 200450   Door sterk gestegen pensioenpremies hebben overheidswerkge- vers te maken gekregen met een negatieve arbeidsvoorwaardenruimte. Deze negatieve ruimte is voor 2004 gecompenseerd. Om deze compensatie te dekken is tegelijk een efficiencytaakstelling opgelegd.
Sociaal akkoord:
WAO (aanpassing criterium «geringe» kans; herkeuringsleeftijd verlagen naar 50)  3060In het Sociaal Akkoord is aangegeven dat de herkeuringsleeftijd zal worden verlaagd van 55 naar 50 jaar. Tevens is afgesproken dat de sociale partners de loondoorbetaling in de eerste 2 ziektejaren tezamen beperken tot maximaal 170% van het laatst verdiende loon. Hierdoor hoeft deze maatregel niet wettelijk (wetsvoorstel BALTZ) te worden opgelegd. In 2005 is gebleken dat de implementiekosten van de WIA hoger zijn dan eerder verwacht. Hierdoor treedt een extra besparingsverlies op.
WW: Anticumulatie 25  Met de invoering van het wetsvoorstel WW en ontslagrecht per 1 oktober 2006 en het wetsvoorstel aanpassing wekeneis per 1 april 2006 is de invoering van de anticumulatie gouden handdrukken komen te vervallen. 1 oktober 2006.
WW: Aanhouden KDU 110  Het WW-pakket uit het HA bestond uit het afschaffen van de kortdurende uikering, het volledig afschaffen van de vervolguitkering en het aanscherpen van de wekeneis van 39 uit 52 weken in plaats van 26 uit 39 weken. Van dit pakket is uiteindelijk alleen het afschaffen van de vervolguitkering tot stand gekomen per 11 augustus 2003. Daarnaast is op advies van de SER besloten om de wekeneis weliswaar aan te scherpen, maar minder dan voorzien (wordt 26 uit 36 weken). Voorts blijft de kortdurende uitkering bestaat, maar zal de duur van de WW worden ingekort (van 5 jaar naar 38 maanden). Bovendien zal de kortdurende uitkering in de eerste 2 maanden worden verhoogd van 70% naar 75% van het laatstverdiende loon. De aanscherping wekeneis zal per 1 april 2006 worden ingevoerd, het overige SER-pakket per 1 oktober 2006.
WW: Aanhouden wekeneis 302014Zie toelichting bij WW Aanhouden KDU

Tabel 10: Intensiveringen besluitvorming 2005
Intensivering 200520062007Stand van zaken
Veiligheidsplan Nederlandse Antillen 814 Het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen bestaat uit twee sporen: de korte termijn aanpak van de geweldscriminaliteit op Curaçao en daarnaast de structurele verbetering van enkele organisaties op de NA die bij de rechtshandhaving zijn betrokken. In 2006 heeft het PVNA geleidt tot een halvering van het aantal geweldadige overvallen ten opzichte van 2005. Tevens is in 2006 een aanvang gemaakt met de versterking van de bedrijfsvoering van het Gemeenschappelijk Hof en het Openbaar Ministerie, de politie en het gevangeniswezen.
Schuldsanering Nederlandse Antillen 533Het urgentieprogramma ten tijden van het Kabinet Ys waarvan deze reeks een onderdeel uitmaakte is omgezet in een bijdrage voor de sociale vormingsplicht. Nederland heeft toegezegd substantieel en meerjarig bij te willen dragen. Hiervoor is een bedrag van € 19 mln. gereserveerd voor de komende vijf jaar.
Terrorismebestrijding (incl. bestuurlijke evaluatie AIVD) 66107133De intensivering betreft uitbreiding van een aantal uitvoerende diensten die actief zijn in het kader van de terrorismebestrijding en uitbreiding n.a.v. de bestuurlijke evaluatie van de AIVD. Bij Justitie gaat het vooral om het OM (landelijk parket, alsmede middelen voor telefoontaps en tolken) en strafrechtketen. Wat BZK betreft gaat het in het bijzonder om de AIVD, de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging, de regionale inlichtingendiensten en de regionale politiekorpsen voor het beveiligen van objecten. De uitbreiding van de AIVD heeft in 2005 vertraging opgelopen; het hiermee corresponderende bedrag (€ 7,5 mln.) wordt benut voor andere problematiek op het beleidsterrein veiligheid. Voor Defensie gaat het o.a. om extra capaciteit voor de Koninklijke Marechaussee (KMar) waaronder de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB). De uitbreiding van de formatie van de KMar voor deze taak is nagenoeg afgerond.
Sanctiecapaciteit/TBS 293950De uitvoering van het veiligheidsprogramma vergt gezien de autonome ontwikkelingen die zich voordoen (o.a. langere vrijheidsstraffen) meer sanctiecapaciteit. Daarnaast heeft de verstopping in de TBS-keten tot een uitspraak van het Europees Hof geleid. Hierdoor is de bouw van nieuwe TBS/longstay-afdelingen onafwendbaar geworden .
Gezinsvoogdij 679Het Deltaplan gezinsvoogdij wordt landelijk ingevoerd. Hierdoor wordt de kwaliteit verbeterd door de invoering van een nieuwe methodiek en verlaging van de caseload. Tevens wordt de toetsende taak van de RvdK bij de beëindiging OTS (onder toezicht stelling) en uithuisplaatsing ingevoerd.
Veelplegers (ISD) 2914In oktober 2004 is de strafrechtelijke maatregel ISD -de maatregel voor plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders- in werking getreden. Een deel van deze maatregel wordt extramuraal (buiten de penitentiaire inrichting) ten uitvoer gelegd, met het oog op reïntegratie.
Groei beschermings- en strafzaken (RvdK) 377Het aantal beschermings- en strafzaken bij de RvdK (Raad voor de Kinderbescherming) blijft stijgen. Dit is een gevolg van de aanzui- gende werking van bureau jeugdzorg en de bekendheid van de meldpunten kindermishandeling.
Opvang asielzoekers, AMV’s en ex-AMV’s 5015799Door vertraging in de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers en AMV’s in afwachting van de uitvoering van de eenmalige regeling, is de krimp bij het COA naar achteren geschoven en in de tussenliggende tijd zijn dus t.o.v. de eerdere raming extra capaciteitsplaatsen nodig en meer capaciteit in de keten.
ODA-toerekening 1e jaars asielopvang 242115Vanwege de kortere opvangduur bij nieuwe instroom van asielzoekers, worden de bedragen die aan ODA worden toegerekend, verlaagd.
Voortzetten remigratiewet 71113De maatregel om de remigratiewet af te schaffen, zal niet worden uitgevoerd. Remigranten kunnen bij remigratie gebruik blijven maken van de vertrekpremie en de uitkering. De eerder ingeboekte besparing dient nu te worden teruggedraaid.
Extra integratietrajecten allochtone vrouwen (PaVEM)  2323Ten behoeve van de extra inburgeringstrajecten van allochtone vrouwen (PaVEM) wordt in 2006 en 2007 € 22,5 mln. geïntensiveerd.
Intensiveringen integratie en vreemdelingenbeleid 26127Ten behoeve van verschillende maatregelen op het vreemdelingenen integratiedossier, waaronder het terugkeerbeleid en de integratiecaravan, worden extra middelen door herprioritering beschikbaar gesteld.
Referendum Europese Grondwet 27  Om gemeenten te compenseren voor de kosten van de organisatie van het referendum over de Europese grondwet is in 2005 € 27,1 miljoen beschikbaar gesteld. De middelen zijn bestemd voor compensatie van de uitvoeringskosten, communicatiekosten, subsidies en project- en organisatiekosten.
Biometrie (reisdocumenten) 45635Er zijn extra middelen uitgetrokken voor de investeringen van het Rijk om de invoering van biometrische kenmerken op de Nederlandse reisdocumenten mogelijk te maken; o.a. voor het aanpas- sen van de centrale productiefaciliteiten bij de Sdu. Over een deel van de investeringen is in 2006 geen overeenstemming bereikt over de aanbesteding. Het gaat dan om de aanvraagstations die bij de gemeenten worden geplaatst. Naar verwachting vinden deze investeringen in 2007 plaats. Daarnaast zijn er middelen beschikbaar gesteld om aan jongeren die 14 jaar worden de eerste identiteitskaart gratis te verstrekken. Bovendien wordt de identiteitskaart in 2006 en 2007 niet duurder dan in 2005.
Elektronische overheid (PAO) 51719De kosten van een tweetal PAO-projecten in het kader van de elektronische overheid die van essentieel belang zijn voor een efficiëntere dienstverlening en de vermindering van de administratieve lasten van burgers en bedrijven worden bij Voorjaarsnota 2005 verdeeld over de departementen. Het gaat om de Gemeenschappelijke Beheerorganisatie en het opnemen van de e-functionaliteit op de Nederlandse identiteitskaart. De GBO is in 2006 opgericht als projectdirectie van DG MOS en beheert in toenemende mate de ontwikkelde basisvoorzieningen in het kader van de e-overheid. De eerste versie van de Nik met e-functionaliteit is in september 2006 door de leverancier opgeleverd. Vanaf december 2006 worden testen uitgevoerd op de tweede versie van de Nik met e-functionaliteit.
Democratische vernieuwingsagenda 373De intensivering betreft de bekostiging van de activiteiten uit de democratische vernieuwingsagenda (naar aanleiding van het Paasakkoord). In 2006 zijn het Burgerforum Kiesstelsel en de Nationale Conventie staatsbestel samengesteld. Beide gremia hebben hun rapport met aanbevelingen aangeboden aan het kabinet. Vanwege de grote interesse voor de projecten Burgerforum en Nationale Conventie zijn bij deze projecten extra aandacht en middelen besteed aan communicatie en voorlichting. Deze kosten worden grotendeels gedekt uit de middelen die in 2006 waren gereserveerd voor andere democratische vernieu- wingsdossiers (stimulering burgemeestersreferenda en spreiding raadsverkiezingen), die niet tot uitvoering zijn gekomen.
Leerlingen- en studentenaantallen 84179209Volgens de meest recente inzichten zal de deelname aan het onderwijs hoger uitpakken dan verwacht. Stijgingen zitten voornamelijk in MBO voltijd, HBO en WO.
Vervangingsfonds 457575Het Vervangingsfonds had onvoldoende middelen om vervanging van leraren op te vangen. Dit werd veroorzaakt door procentueel toenemende vervanging van leraren (mogelijk geworden door het gedaalde lerarentekort) onder gelijktijdige daling van de inkomsten van het Fonds. D.m.v. compensatie stijgt de vervan- gingsgraad in het Primair en Voortgezet Onderwijs, waarmee het aantal leraren toeneemt.
Participatiefonds 1420 De komende jaren daalt naar verwachting het aantal I/D-banen in het onderwijs. De kosten van de werkloosheidsuitkeringen worden gedragen door het Participatiefonds, waar een tekort ontstaat. Dit is gecompenseerd.
Studiefinanciering – 5319– 60Aanpassing van verwachte uitgaven aan bestaande studiefinancieringsarrangementen o.a: een herberekening van de effecten van de prestatiebeurs BOL, en de meerjarige doorwerking van de realisaties over 2004.
Collectie Ritman 9  Dit betreft een reeds toegezegde generale mutatie ter verwerving van collectie Ritman.
Restitutie oorlogskunst (commissie Ekkart) 200N.a.v. de aanbevelingen van de commissie Ekkart zullen kunstwerken uit de Tweede Wereldoorlog worden gerestitueerd aan de oorspronkelijke eigenaren.
Beheer rijkscollectie/Archiefselectie 232Voor het wegwerken van achterstanden bij beheer van rijkscollectie van kunstwerken, respectievelijk 130 km archief bij verschillende departementen worden twee projectorganisaties opgericht uit een generale bijdrage. OCW heeft op beide terreinen een coördinerende rol.
Afschaffen lesgelden 16/17-jarigen 87165160Het lesgeld voor alle leerlingen in het voortgezet onderwijs (m.u.v. Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs (VAVO)) en 16–17 jarigen in het middelbaar beroepsonderwijs wordt afgeschaft. Daarmee vervalt ook de tegemoetkomingsregeling voor dit lesgeld (via de WTOS) voor minder draagkrachtige ouders.
Detectiepoorten Douane Rotterdam 106 De aanschaf van 40 detectiepoorten voor het opsporen van nucleair materiaal.
100% Drugscontrole Schiphol 13,516,516,5De controles om invoer van verdovende middelen binnen het Nederlandse grondgebied via de luchthaven Schiphol terug te dringen worden geïntensiveerd. Voor het uitvoeren van de extra werkzaamheden is de formatie van de KMar en de Douane uitgebreid. In 2004 zijn daarnaast vanuit het veiligheidsplan middelen toegevoegd op de begroting van Justitie voor extra sanctiecapaciteit.
Huursubsidie 477127De uitgaven voor de huursubsidie vallen hoger uit, met name door een tegenvallende inkomensontwikkeling en als gevolg van de compensatie van de koopkrachteffecten van de Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen.
Huursubsidie (kan-bepaling) 315556In 2005 worden de normhuren – het deel van de huur dat de huurder zelf moet betalen – geïndexeerd met het percentage van de bijstandsontwikkeling (– 0,6%). Dit betekent een verlaging van de eigen bijdrage van de huurder met ongeveer 4 euro per maand.
Vpb-subsidietaakstelling  1744Het EZ-deel van de taakstelling ter dekking van de VPB-herziening is middels ondernemerssusbsidies reeds verwerkt in de begroting. (Zie ook tabel 8.)
NMa 311De afhandeling van clementieverzoeken in het kader van de bouwfraude vereist tijdelijk extra capaciteit bij de NMa gedurende een periode van 18 maanden.
Destructiekosten  16 De overheid draagt in 2006 € 16 mln. bij aan de kosten van de destructie van dierlijk afval (kadavers).
Implementatie natuurregelgeving 231922De uitvoering van de Flora- en Faunawet en de Natuurbescher- mingswet leidt mede door een aantal wijzigingsvoorstellen van de Tweede Kamer tot hogere uitvoeringskosten dan oorspronkelijk geraamd. Deze hebben betrekking op het verlenen van vergunningen, ontheffingen en het opstellen van beheersplannen in het kader van de Natuurbeschermingswet alsmede op tegemoetkomingen in schade in het kader van de Flora- en Faunawet.
Overtekening subsidieregeling agrarisch natuurbeheer  107De Subsidieregeling Agrarisch Natuurbeheer (SAN) is overtekend in 2005. Dat leidt voor een periode van zes jaar tot hogere uitgaven.
Dierlijke EU verordeningen  76De implementatie en uitvoering van Europese regelgeving op het gebied van diergezondheid en voedselveiligheid leiden tot hogere uitgaven.
Oorlogsgetroffenen 192427Ontwikkelingen die in 2004 tot een onverwacht tekort hebben geleid, hebben zich in 2005 en 2006 niet of in mindere mate voorgedaan. In 2005 bestond € 8 mln. resp. € 17mln. onderuitputting bij de uitkeringen op grond van de wetten voor oorlogsgetroffe- nen.
AMK’s (Algemene Meldpunten Kindermishandeling) 6  Om lange wacht- en doorlooptijden te verminderen zijn voor het Algemeen Meldpunt Kindermishandeling extra middelen beschikbaar gesteld aan de provincies.
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) 527 Deze middelen zijn bestemd voor de invoering van de Wet Maatschappelijke Opvang in 2005 en 2006. De invoeringskosten ad € 45 mln. zijn overgeheveld naar het gemeentefonds. De implementatiekosten werden geraamd op € 7,0 mln. in 2005 en 2006. Hiervan is in 2005 € 4,3 mln. uitgegeven, het restant komt in 2006 en 2007 tot besteding. In 2006 is € 9,2 mln uitgegeven voor implementatie. Voor 2007 is hiervoor een bedrag van € 3,8 mln gereserveerd.
Infectieziektenbestrijding 264446Extra middelen voor infectieziektenbestrijding zijn bedoeld voor het invoeren van de pneumokokkenvaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en voor de voorbereiding op een mogelijke grieppandemie (het gaat dan vooral om de aankoop van antivirale middelen).
Kwaliteit in verpleeghuizen 58 Deze middelen zijn aangewend voor consulententeams en verbetertrajecten. Niet alle kwaliteitsmiddelen (vanuit premie, Motie Vietsch) zijn benut.
Elektronisch kinddossier 25  Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor de invoering van het elektronisch kinddossier (EKD). Het EKD is volgens planning vanaf 1 januari 2008 beschikbaar voor de jeugdgezondheids- organisaties.
Preventie vrouwelijke genitale verminking  1,51,5Voor de bestrijding van vrouwelijke genitale verminking is in 2006 en 2007 € 1,5 mln extra beschikbaar gesteld.
Integratie van allochtone jongeren door sport  1212Het Kabinet heeft de extra middelen die ter beschikking zijn gesteld in het kader van de Operatie JONG ingezet voor het programma Meedoen allochtone jeugd door sport. Daartoe hebben de Staatssecretaris van VWS en de Minister van V&I met negen sportbonden en elf gemeenten een overeenkomst gesloten om meer allochtone jongeren aan het sporten te krijgen en door middel van sport opvoedings- en integratiedoelen na te streven. De sportbonden en gemeenten maken met 500 sportverenigingen afspraken over deelname aan dit programma in de vorm van begeleidingstrajecten. Ook volgen nog 50 (jeugd)zorgtrajecten.
Versnelde uithuisplaatsingen 53333De criteria voor uithuisplaatsingen zijn verscherpt. Hierdoor hebben provincies en stadsregio’s te maken met een stijging van het aantal kinderbeschermingsmaatregelen en een groter beroep op de jeugdzorg.
Motie Verburg 101143147Met ingang van 2005 is een jaarlijkse AOW-toeslag van 100 euro (per persoon per jaar) ingevoerd voor verbetering van de koopkracht van ouderen, ook in verband met de zogenoemde verzilve- ringsproblematiek. Vanaf 2006 wordt de AOW-toeslag wederom met 15 euro p.p.p.j. verhoogd.
Kinderopvang inburgering  2020Het nieuwe inburgeringsstelsel heeft ook invloed op het gebruik van kinderopvang. Hiervoor is ruim 20 mln. toegevoegd aan het kinderopvangbudget. Wegens uitstel van de invoering van het nieuwe inburgeringsstelsel zijn in 2006 nog geen uitgaven gedaan.
Intensivering kinderopvang 7188202In het kader van de augustusbesluitvorming is besloten € 200 mln. te intensiveren in de kinderopvang vanaf 2006. Hiervan zit o.a. € 130 mln. in de WKO.
Investeringen verpleeghuizen  4040Vanaf 2006 is € 80 mln. beschikbaar voor zorgzwaartefinanciering en kwaliteitsverbetering in verpleeghuizen. De helft van dit bedrag is gereserveerd binnen de groeiruimte AWBZ, de andere helft is extra beschikbaar gesteld.
Zorgzwaarte-financiering AWBZ  4040Zie onder Investeringen verpleeghuizen/GGZ. Dit betreft midde- len die binnen de groeiruimte AWBZ zijn gereserveerd.
Praktijkondersteuning Huisartsen  2020Vanaf 2006 zijn extra middelen beschikbaar voor de praktijkondersteuning van huisartsen.
Compensatie negatieve ruimte 2005 416  Door sterk gestegen pensioenpremies hebben overheidswerkge- vers te maken gekregen met een negatieve arbeidsvoorwaardenruimte. Deze negatieve ruimte is voor 2005 gecompenseerd.

Tabel 11: Ombuigingen besluitvorming 2005
Ombuigingen 200520062007Stand van zaken
Ramingsbijstelling boetes en transacties e.a. 142629Ten behoeve van de dekking van enkele intensiveringen in veiligheid vindt Justitie ruimte op de eigen begroting. Hiervoor zijn o.a. de nog niet belegde Van de Haak-middelen ingezet, en heeft een ramingsbijstelling van de boeten en transacties plaatsgevonden.
Vreemdelingenketen (IND, VK’s, rechtsbijstand, HcvS, OCW)  614Door een daling van de instroom van vreemdelingen en AMV wordt de ketencapaciteit naar beneden bijgesteld.
Maatregelen integratie en vreemdelingenbeleid 152122Door verschillende maatregelen op het V&I terrein is er geherprioriteerd ten gunste van nieuw beleid (o.a. inburgering). De afgesproken doorberekening van proceskosten in de leges bij de IND blijkt niet mogelijk. Dit wordt vanaf 1 april 2007 door legesverhoging elders opgevangen.
Vrijval nieuw kiesstelsel en gekozen burgemeester 698Als gevolg van het intrekken van de voorstellen voor een nieuw kiesstelsel en de gekozen burgemeester, is het restant van de middelen die voor deze projecten waren gereserveerd ingezet voor de democratische vernieuwingsagenda.
Robuuste verbindingen faseren  1212De implementatie van de robuuste verbindingen komt later tot stand dan oorspronkelijk gepland. Derhalve is besloten een fasering aan te brengen in het budget voor robuuste verbindingen.
Leningcontructie EHS 41320Bij Voorjaarsnota 2004 is het besluit genomen om grondverwer- ving ten behoeve van de EHS door particuliere terreinbeherende organisaties als Natuurmonumenten en de Pro-vinciale Landschappen niet langer rechtstreeks uit de begroting te financieren, maar gebruik te maken van leningen met een lange looptijd. Dit levert een additionele besparing op.
Maatregel geneesmiddelen  5050Bij VJN/KB 2005 heeft VWS zich gecommitteerd aan het ophalen van nog eens 50 mln euro structureel, te realiseren door nieuwe afspraken met de partijen in de geneesmiddelenbranche. In het nieuwe tweejarige convenant 2006–2007 wordt deze (extra) opbrengst gehaald.
Doelmatiger voorschijven huisartsen  2020Deze ombuiging zou worden gerealiseerd door doelmatiger voorschrijfgedrag. Inmiddels is dit bedrag alternatief gedekt via het convenant geneesmiddelen.
Maatregel hulpmiddelen  2929Recente realisatiecijfers van het CVZ laten zien dat deze opbrengst gerealiseerd is.
Maatregel eigen bijdrage AWBZ  125125In zomer 2006 is nagegaan welke mogelijkheden er waren de eigen bijdrage tegenvaller te compenseren, aan de hand van een analyse van de oorzaak van de overschrijding. Gebleken is dat het lastig is een passende maatregel te nemen. De maatregel wordt vooralsnog niet gerealiseerd, (deels gedekt uit BKZ, deels wordt het uitgavenkader mede hierdoor overschreden)
Besparingsverlies pakketmaatregel cure 353535De opbrengst van de per 1 januari 2005 ingevoerde pakketmaat- regelen curatieve zorg (onder andere behandelingen bij snurken, borstprotheses anders dan bij amputatie, correcties van de oorstand, bovenoogleden en buikwand) levert € 35 mln. minder op dan geraamd (70 mln).
Maatregel pakket cure: besnijdenissen  444Per 1 januari 2005 worden besnijdenissen niet langer via de ziekenfondswet vergoed.
Convenant ziekenhuizen – 240– 240– 240In het convenant ziekenhuizen is afgesproken dat doormiddel van doelmatigheidsverbetering meer zorg zal worden geleverd met gelijkblijvende middelen.
Incidentele loonontwikkeling tranche 2006 en 2007  86176Het kabinet heeft het budget in de zorg voor incidentele loonontwikkeling (ILO) in 2006 en 2007 op 0% gesteld. Over de tranche 2006 is daarna een afspraak gemaakt met de zorgwerkgevers die leidt tot een besparingsverlies 35 mln. in 2006 en 2007.
Nullijn 2005 229230230Het kabinet heeft het budget voor contractloonstijging voor de tranche op 0% gesteld. De korting is verwerkt in de budgetten van overheidswerkgevers.

Tabel 12: Aangenomen motie APB OB2006
Intensivering en dekking moties APB20062007Stand van zaken
Intensiveringen
Preventief jeugdbeleid gemeenten1010Deze middelen worden verdeeld via de tijdelijke regeling specifieke uitkering jeugdgezondheidszorg. De regeling is hiervoor aangepast.
Maatschappelijke stages voortgezet onderwijs55Uitbreiding van de maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs.
Verkleinen klassen Zeer Moeilijk Lerende Kinderen1515Voor de verkleining van de klassen voor zeer moeilijk lerende kinderen (so) wordt vanaf 2006 structureel € 15,0 miljoen aan de begroting toegevoegd.
Kwaliteitsimpuls sportaccommodaties scholen en buurten10 De middelen zijn in samenwerking met OCW ingezet voor de aanpassing van sportaccommodaties voor multifunctioneel gebruik (inclusief onderwijs en opvang). Bij de besteding van de middelen is aansluiting gezocht met het amendement Van der Sande/Verbeet en met de motie Atsma (30 300 XVI, nr. 74) over de wijk- en buurtfunctie van sportaccommodaties.
Leerlinggebonden financiering gehandicapten (mbo)77Voor de versterking van de leerlinggebonden financiering gehandicapten (mbo) wordt vanaf 2006 structureel € 6,5 miljoen aan de begroting toegevoegd.
Voorkomen achterstand rechterlijke macht1010Om te voorkomen dat er voorraden ontstaan bij de rechterlijke macht is €10 mln. extra budget beschikbaar gesteld. Het is de verwachting dat de doorlooptijden hierdoor op een acceptabel niveau blijven.
Eenmalige impuls topsportfaciliteit10 Er is overleg gevoerd met de beleidspartners NOC*NSF en NebasNSG over de invulling van de motie. NOC*NSF heeft programmavoorstellen gedaan om de sporttechnische wedstrijd- en trainingsprogramma’s in de aanloop naar de Olympische en Paralympische Spelen in Beijing te versterken. De middelen worden zoveel mogelijk ingezet op faciliteiten met een duurzaam effect.
Amsterdamse vestiging van de Hermitage9 Voor een bijdrage aan de financiering van de Amsterdamse vestiging van de Hermitage wordt voor 2006 € 9,0 miljoen aan de begroting toegevoegd. Een deel hiervan (€ 2,5 mln.) wordt gefinancierd uit FES-middelen voor monumentenzorg.
Versnelde inrichting Groene Hart als Nationaal Landschap1218De extra impuls voor de versnelde inrichting van het Groene Hart wordt vastgelegd op 30 mln. euro, verdeeld over 2006 (€ 12 mln.) en 2007 (€ 18 mln.).
Bovenformatief aanstellen jonge afgestudeerde leerkrachten1217Om de jonge afgestudeerde leerkrachten voor het onderwijs te behouden en scholen in staat te stellen om deze leerkrachten bovenformatief aan te stellen tot het moment dat de uitstroom van het huidige lerarenbestand op gang is gekomen wordt voor 2006 € 12,0 miljoen en voor 2007 € 17,0 miljoen aan de begroting toegevoegd
Verhoging basisbeurs studenten met € 150 ter compensatie zorgstelsel42Ter compensatie van koopkrachteffecten voortvloeiende uit het nieuwe zorgstelsel is de basisbeurs met € 150 opgehoogd per 1 januari.
    
Dekking
Diverse (efficiency) taakstellingen, dividend staatsdeeln. en incidentele FES-bijdragen8767Diverse uitgaven maatregelen zijn ingezet ter dekking van intensiveringen.
Uitgavenreserve200200De algemene uitgavenreserve is structureel ter dekking van de intensiveringen ingezet.

Tabel 13: Intensiveringen besluitvorming 2006
Intensivering20062007Stand van zaken
Buitenland, defensie en asiel
CDM/JI57Recent zijn de prijzen voor de CO2-reductie-eenheden voor zowel Clean Development Mechanism (CDM) als Joint Implementation (JI) gestegen. Om de doelstellingen binnen bereik te houden, zijn derhalve aanvullende middelen nodig. Hiervoor wordt het budget opgehoogd. Conform afspraken worden aanvullende middelen die nodig zijn vanwege hogere prijzen toegevoegd aan de HGIS.
ODA-toerekening 1e-jaars asielopvang1723De kosten van de eerstejaars opvang van asielzoekers uit ontwikkelingslanden worden toegerekend aan het ODA-budget. Er worden per saldo minder kosten toegerekend aan ODA dan eerder werd geraamd a.g.v. wijzigingen in de ramingen van de asielinstroom en een lagere gemiddelde verblijfsduur van nieuwe instroom.
Asiel (opvang, IND, eetgeld)7878Door een hogere instroom en lagere uitstroom van asielzoekers nemen de opvangkosten bij het COA toe. Een hogere asielinstroom en de verwerking van de zogenaamde 14-11 brieven heeft geleid tot een stjjging van het aantal asielaanvragen bij de IND. Het eetgeld van asielzoekers is verhoogd.
Integratietrajecten allochtone vrouwen (PaVEM)2323Naar aanleiding van de resultaten van de commissie PaVEM worden in 2006 en 2007 extra inburgeringstrajecten aangeboden aan allochtone vrouwen. De totale ruimte binnen de Europese Sociale Fondsen (ESF) is eerder uitgeput dan verwacht. Omdat co-financiering vanuit ESF-middelen hierdoor geen doorgang kan vinden, is extra budget toegekend.
Inburgering23 Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor invoeringskosten voor de Wet Inburgering (WI) bij gemeenten. Ook de Informatie Beheer Groep maakt extra kosten als gevolg van de Kamerbehandeling en het uitstel van de invoeringsdatum van de WI.
Terugkeerorganisatie611Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de oprichting van een aparte Terugkeer-organsiatie. De Dienst Terugkeer en Vertrek is per 1 januari 2007 van start gegaan.
Eerwraak23Voor de opzet van een programmaorganisatie «eergerelateerd geweld» die de verdere uitwerking van projecten op dit terrein voor haar rekening moet nemen, zijn extra middelen toegevoegd tot en met 2010.
BIMB: antidiscriminiatiebureaus en landelijke activiteiten integratie1010Er is € 10 mln. structureel beschikbaar gesteld voor het Breed Initiatief Maatschappelijke Binding (BIMB). Er vindt onder andere een uitbreiding plaats van het aantal antidiscriminatiebureaus. Daarnaast worden structureel middelen beschikbaar gesteld voor landelijke integratie-activiteiten.
Bijstand rechtmatig in Nederland verblijvende kinderen 25Er zijn middelen gereserveerd voor een regeling voor bijstand voor rechtmatig in Nederland verblijvende kinderen. Het COA voert de regeling per 1 januari 2007 uit.
Defensiematerieel (helikopters en gepantserde voertuigen)5550De gepantserde voertuigen zijn in 2006 aangeschaft. Voor de vervanging van de twee gecrashte Chinook transporthelikopters is recentelijk goedkeuring van de Kamer ontvangen, zodat de aanschaf in 2007 kan worden uitgevoerd. De derving van de verkoopopbrengst van een gecrashte Apachehelikopter is in 2006 verwerkt.
Civiel Militaire Samenwerking2331In het kader van civiel-militaire samenwerking zijn extra middelen toegewezen aan de aanschaf van Short Range Tactical UAV en mini-UAV, de uitbreiding van de EOD-capaciteit met vier teams en de Instandhouding van de vouwbrugcapaciteit. Verder zullen er extra middelen beschikbaar gesteld worden voor onder andere de Explosieven- en Opruimingsdienst en voor de bescherming tegen nucleair-biologische-chemische (NBC) aanslagen.
Koninklijke Marechaussee18Deze middelen voorzien in de gevolgen voor de Koninklijke Marechaussee van de autonome groei luchtverkeer, van het amendement Herben en van het onderzoek van de commissie Posthumus 1 (Schierdammerparkmoord). De toedeling van de gelden, waaronder de uitbreiding van de formatie van de KMar, is in gang gezet.
Veiligheid
TBS224Deze kosten hangen grotendeels samen met de aanbevelingen van het parlementaire onderzoek naar TBS. Met de beschikbaar gestelde middelen kan onder andere een nieuwe TBS-inrichting worden gebouwd. Ook worden extra zorgplekken gecreëerd voor gevangenen met ernstige psychiatrische problemen.
Verbeterprogramma opsporing en vervolging3857In het kader van de implementatie van de aanbevelingen van de commissie-Posthumus is het programma «Versterking opsporing en vervolging» opgesteld. Met de uitvoering van dit programma zijn extra uitgaven gemoeid voor het Openbaar Ministerie (OM), het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de politie. Voor het OM gaat het vooral om capaciteit voor complexe onderzoeken, het organiseren van tegenspraak en review en forensische opsporing. Bij het NFI hebben de investeringen vooral betrekking op capaciteit voor duidelijker rapporteren, versterking kwaliteit plaats delict en forensische intake en de invoering van de landelijke sporendatabank. Voor de politie gaat het om personeelsuitbreiding ten behoeve van tegenspraak en review, uitbreiding van de Teams Grootschalige Opsporing, investeringen voor het opnemen van verhoren, alsmede verhoging van het opleidingsniveau van rechercheurs. Met de regiokorpsen worden hierover prestatieafspraken gemaakt.
Raad voor de Rechtspraak99De Raad voor de rechtspraak (Rvdr) heeft in 2006 een toename van de instroom ten opzichte van 2005 verwerkt. De instroom van zaken stijgt met name in de sectoren civiel, bestuur en kanton. Tevens zijn er extra megazaken in behandeling genomen.
Verbeteren brandveiligheid sanctiecapaciteit59Er zijn als gevolg van de brand op Schiphol-Oost additionele maatregelen getroffen om de brandveiligheid voor andere inrichtingen te verbeteren en ervoor te zorgen dat voldaan wordt aan de striktere eisen tot naleving van de brandveiligheid. DJI heeft hiertoe zelf budget vrijgespeeld ter hoogte van ca 60 mln. De additionele middelen bedragen 5,4 mln. in 2006.
Terrorismebestrijding (incl. cameratoezicht)714Het project «Beveiliging vervoerssector door middel van cameratoezicht» heeft tot doel om de zogenaamde hotspots in de publieke ruimte in gebruik bij de vervoerssector te beveiligen door middel van het op relatief korte termijn grootschalig toepassen van camerasystemen. Met de publiek/private financiering van de ondersteunende middelen in de vorm van camera’s en de daarbij behorende infrastructuur en de centrale regiekamers wordt het gezamenlijke publiek/private belang benadrukt.
BVS politie2448Met ingang van 1 januari 2007 is een nieuw budgetverdeelsysteem (BVS) voor de politie ingevoerd. Korpsen die op grond van het herziene BVS een kleiner aandeel van het politiebudget krijgen worden gecompenseerd, zodat zij niet in budget zullen dalen.
Brandweer Haarlemmermeer1411Het kabinet heeft op 30 maart 2006 besloten de gemeente Haarlemmermeer, voor wat betreft de brandweer en GHOR, over te hevelen van de regio Amsterdam-Amstelland naar Kennemerland. De implementatie van dit besluit wordt in 2007 afgerond. Deze beslissing heeft consequenties gehad voor de totale crisisbeheersingsorganisatie in beide regio’s en de gemeente Haarlemmermeer.
Sociale veiligheid/krachtige buurt1015Met de impuls Sociale Herovering worden steden gestimuleerd om door middel van innovatieve projecten te komen tot een succesvolle aanpak van meervoudige sociale problemen zoals armoede, slechte arbeidsparticipatie, uitval etc. Op basis van een aantal objectieve indicatoren zijn twaalf steden geselecteerd en uitgenodigd projectvoorstellen in te dienen. De projecten zijn in het najaar 2006 van start gegaan. De middelen voor het uitvoeren van deze projecten zijn toegevoegd aan de Brede doeluitkering sociaal, integratie en veiligheid van die gemeenten.
Jeugd
Jeugd (justitieel)1440Er wordt 14 miljoen in 2006 en in 2007 30 miljoen geïntensiveerd voor verbetering van straftaken (sanctiecapaciteit, taakstraffen, jeugdreclassering) en civiele taken (OTS en beschermingsonder- zoeken). Daarnaast wordt in 2007 circa 10 mln. geintensiveerd voor verbetermaatregelen ten aanzien van de PIJ-maatregel («jeugd TBS»). De groepsgrootte bij jongeren met een PIJ-maat- regel wordt o.a. verkleind van 12 naar 8.
Jeugd (wachtlijsten, preventie)75119Er is sprake van een stijging van de wachtlijsten in de jeugdzorg en de jeugd-GGZ. Onder de randvoorwaarde van harde prestatieafspraken met provincies zijn extra middelen beschikbaar gesteld. Dit heeft geleid tot het verdwijnen van wachtlijsten eind 2006. Hiernaast is maximaal € 7,5 mln. in 2006 en € 15 mln. vanaf 2007 beschikbaar gesteld voor preventieve maatregelen gericht op jeugd en het centrum Gezond Leven.
    
Onderwijs en cultuur
Leerlingenaantallen79137Er is sprake van een toename van het aantal leerlingen en studenten. In het MBO is sprake van hogere leerlingenaantallen. Daarnaast neemt het aantal zorgleerlingen toe. Deze toename zit voornamelijk bij rugzakleerlingen, ZMOK leerlingen en leerlingen met een LWOO indicatie.
Expansie Hoger Onderwijs243Gelet op het belang dat wordt gehecht aan de verdere versterking van de kenniseconomie en het innovatief vermogen van Nederland is besloten tot een extra investering in het hoger onderwijs.
VSV/leerplicht/werktop77162Voor het tegengaan van schooluitval wordt een aantal maatrgelen genomen op basis van het actieplan «Aanval op de uitval» waaronder een versterking van de ZAT’s en een verlenging van de leerplicht. Voorts zijn extra middelen als gevolg van afspraken in de werktop toegevoegd t.b.v. stages voor moeilijk plaatsbare leerlingen.
ESF (leerweg en dagarrangementen)12010In verband met de sluiting van het ESF-loket zijn middelen beschikbaar gesteld voor projecten ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten en het versterken van de beroepsbegeleidende leerweg en voor Dagarrangementen en Combinatiefuncties, zodat een doorlopend aanbod van opvang/onderwijs/activiteiten mogelijk is. Gemeenten en provincies kunnen hiervoor een subsidieaanvraag indienen.
Restauratie monumenten140 Om de restauratieachterstanden bij monumenten weg te werken heeft het kabinet 140 mln extra vrijgemaakt.
Restitutie oorlogskunst72In 2006 en 2007 is extra geld beschikbaar gesteld voor het dossier Oorlogskunst in het kader van de fysieke teruggave van cultuurgoederen WO II (Goudstikker) en uitvoeringsaspecten van het regeringsbeleid inzake cultuurgoederen WO II.
    
Mobiliteit, ruimtelijke ordening, milieu en economie
Huurbeleid328– 132Het gehele bedrag in 2006 heeft betrekking op de wet betaalbaarheidsheffing. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door het uitstel van deze wet, een ander deel heeft betrekking op het doorschui- ven van de ontvangsten naar 2007 (– 165). Het bedrag 2007 is het gevolg van het doorschuiven van de ontvangsten uit 2006 en ingevoerde korting voor private verhuurders.
Toekomstagenda milieu 12Extra middelen voor uitvoering actiepunten toekomstagenda milieu (zoals innovatie).
Starters (bevordering Eigen Woning Bezit)400,8Het starterfonds en de invoering van de BEW-plus.
Afschaffen afnemerstarief MEP375375Het afnemerstarief voor de MEP (Wet Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie) is per 1 januari 2007 afgeschaft. Vooruitlopend hierop is in 2006 reeds een tegemoetkoming gegeven per aansluiting. Dit betekent een gunstig effect van 52 euro per aansluiting.
Ruimtevaart103Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor nieuwe Ruimte- vaartprogramma’s bij de ESA. Deze programma’s leveren het Nederlandse bedrijfsleven nieuwe opdrachten op.
Bestrijding dierziekten40 De intensivering is bestemd voor destructie en preventieve maatregelen in het kader van wering en bestrijding van dierziekten (€ 32 mln) en het Rijksdeel in de bestrijding (€ 8 mln) van de besmettelijke dierziekten Aviaire Influenza en Blue Tongue. De uitgaven worden verantwoord in het DGF.
Glastuinbouw 35In het kader van de energietransitie (versneld loskomen van fossiele brandstoffen) is voor de periode 2007–2009 een jaarlijks bedrag van € 35 mln gereserveerd voor het stimuleren van energiebesparing en investeringen in innovatieve energieconcepten in de glastuinbouwsector.
Gegevensautoriteit20 De gegevensautoriteit was in 2006 nog niet definitief ingesteld. Vanaf 2007 zullen t.b.v. de gegevensautoriteit uitgaven worden verricht.
EU-verplichtingen (Nitraatrichtlijn)1210Nederland heeft eind 2005 van de Europese Commissie een derogatiebeschikking ontvangen voor de Nitraatrichtlijn. Voor verplichtingen die uit deze derogatie voortvloeien zijn voor de periode 2006–2009 middelen aan de LNV begroting toegevoegd.
Aviaire Influenza25 De Europese Commissie heeft een deel van de declaratie m.b.t. betalingen van schadeloosstellingen aan pluimveehouders en kosten gemoeid met de uitvoering van bestrijdingsmaatregelen Aviaire Influenza 2003, vooralsnog niet in aanmerking laten komen voor een vergoeding. Van de € 24,8 mln is eind 2006 alsnog € 3,2 mln ontvangen van de EC.
Visserij 7Ten behoeve van een verdere verduurzaming in de visserijsector wordt met ingang van 2007 jaarlijks € 7 mln aan de LNV begroting toegevoegd. Deze worden onder meer ingezet voor onderzoek naar en introductie van duurzame vistechnieken als de pulskor en ter dekking van mogelijke verliesdeclaraties uit hoofde van een te introduceren garantieregeling voor de visserij.
Veenweidegebieden3 T.b.v. herstructurering veenweidegebieden lopen een aantal projecten om de bodemdaling tegen te gaan. Aangezien de concrete plannen nog niet in 2006 door provincie en waterschappen zijn ingediend hebben hierop in 2006 geen uitgaven plaatsgevonden.
Welzijn gezelschapsdieren13Om tegemoet te kunnen komen aan de maatschappelijke vraag om het welzijn van huisdieren beter te beschermen, worden middelen aan de LNV-begroting toegevoegd voor extra voorlichting, verstevigen en uitbreiden van de handhaving, kennisontwikkeling en het opzetten van een certificatiesysteem.
    
    
Sociale Zekerheid en arbeidsmarktbeleid
Tarieven kinderopvang en kinderbijslag 125In 2007 is € 125 miljoen in de Wet Kinderopvang geïntensiveerd. Deze intensivering wordt ingezet om de percentages kinder- opvangtoeslag voor het eerste kind te verhogen voor alle werkende ouders met een belastbaar gezinsinkomen tussen 130% WML en € 130 097 per jaar.
Kinderbijslag 125Het kabinet heeft besloten tot een extra verhoging van de kinderbijslag met ingang van 1 oktober 2006 om de financiële positie van gezinnen met kinderen te verbeteren. Hiervoor is € 125 miljoen beschikbaar gesteld
Schuldhulpverlening2525Bij de begrotingsbehandeling SZW is het amendement Noorman-Den Uyl aangenomen, dat voorziet in een toevoeging van 25 mln. aan de begroting 2006 voor schuldhulpverlening door gemeenten. Het kabinet trekt ook voor 2007–2009 geld uit voor schuldhulpverlening.
Wet Sociale Werkvoorziening1515Het amendement-Verburg voorziet in het toevoegen van 35 mln. aan de begroting 2006 voor WSW (sociale werkplaatsen) ter compensatie van de afbouw SPAK/VLW (loonkostensubsidies). 20 mln. daarvan wordt gedekt uit eerder toegevoegde middelen voor het moderniseringstraject WSW. Het kabinet trekt voorts structureel geld uit voor de WSW.
Verbeteren prestaties uitvoering werk en inkomen3426Deze post omvat intensiveringen ten behoeve van de invoering en bevordering van het project elektronische overheid, samenwerking in de SUWI keten en het digitale klantendossier. Hierdoor wordt de klantgerichtheid vergroot. Door vergroting van de efficiency wordt vanaf 2008 een besparing gerealiseerd.
Introductie ANW-toeslag1621Met het oog op de koopkrachtontwikkeling van Anw-gerechtig- den is met ingang van 2006 een Anw-tegemoetkoming ingevoerd van ca € 116 per jaar. Vanaf 2007 wordt deze toeslag met € 48 per jaar verhoogd.
AOW-toeslag 127Vanaf 2007 is de jaarlijkse AOW-toeslag van met € 48 (per persoon per jaar) verhoogd voor verbetering van de koopkracht van ouderen.
    
Volksgezondheid en welzijn
Infectieziekten1128Er zijn meer middelen beschikbaar gesteld voor onder meer aanpassingen van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP), het beter opsporen van SOA’s, het op orde brengen van het kwaliteitsmanagementsysteem van het Nederlands Vaccin Instituut en betere chlamydiascreening.
Oorlogsgetroffenen48Meer mensen die recht (kunnen) hebben op uitkeringen volgens de wetten en regelingen voor oorlogsgetroffenen, maar die nooit hebben aangevraagd, zijn gericht benaderd om alsnog de uitkering aan te vragen. Daarnaast is sprake van toenemend gebruik van ondersteunende voorzieningen.
Innosport33Innovatie in de sport zal worden gestimuleerd op het gebied van sportproducten, voeding en trainingsmethoden. Door TNO en NOC*NSF is daarvoor de Stichting InnoSportNL opgericht. De sport, kennisinstituten en het bedrijfsleven leveren een even grote financiële bijdrage leveren aan dit innovatieprogramma.
    
Zorg
Invoeringskosten WMO30 De invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is uitgesteld van 1 juli 2006 naar 1 januari 2007. Voor het langere invoeringstraject heeft het Rijk 30 miljoen in 2006 extra beschikbaar gesteld aan gemeenten.
Geneesmiddelen5252Er komen meer dure geneesmiddelen op de markt, die meer dan voorzien in ziekenhuizen worden toegepast.
Experiment fysiotherapie1717In 2006 is voor het tweede achtereenvolgende jaar sprake van stijgende tarieven bij dit experiment met vrije tarieven. Een evaluatie van CTG-ZAio moet meer inzicht geven in de wijze waarop de markt werkt in deze sector.
IVF 2,5De eerste IVF-poging wordt vanaf 2007 vergoed via het basispakket van de zorgverzekering. Daarbij wordt een eigen bijdrage geheven van 500 euro voor iedere IVF-poging en wordt rekening gehouden met efficiencywinst door onder andere selectiever medicijngebruik.
Ziekenhuizen 146Er is sprake van gestegen productie bij de ziekenhuizen. De overschrijding (€ 291 mln euro) die hiervan het gevolg is, wordt voor de helft (€ 146 mln) door de ziekenhuizen zelf opgelost. Het resterende deel van de overschrijding leidt tot een ophoging van het BKZ.
Verpleeghuizen 63Verpleeghuizen worden met deze tijdelijke extra middelen gefaciliteerd om benodigde verbeteringen in de bedrijfsvoering stapsgewijs te realiseren. Het gaat daarbij om optimalisering van de verhouding tussen verzorgend en niet-verzorgend personeel en de tijd die verzorgend personeel daadwerkelijk aan de cliënt besteedt.
    
Openbaar bestuur en arbeidsvoorwaarden
Koopkracht postactieve ambtenaren 57Maatregel om de beschikbare budgetten voor tegemoetkomingen in de ziektekosten voor gepensioneerde ex-werknemers in de periode 2006–2009 geleidelijker af te bouwen.
Ziektekostenvoorziening Rijkspersoneel64– 25In het najaar 2005 is in de sector Rijk een arbeidsvoorwaardenakkoord gesloten. Onderdeel van dit akkoord was de afschaffing van de Ziektekostenvoorziening Rijkspersoneel (ZVR) per 1 januari 2006 en een eenmalige uitkering in 2006. Op de begroting van BZK was een geleidelijke afbouw geraamd. Voor de eenmalige uitkering zijn middelen vanuit de jaren 2007 tot en met 2010 naar voren gehaald.
E-overheid1516De intensivering betreft i-teams, transparante overheid en de generieke infrastructuur voor gegevensuitwisseling van financiële verantwoording. De i-teams zijn operationeel. In 2006 hebben 283 gemeenten zich aangemeld voor de intake van i-teams en zijn 110 intakes bij gemeenten afgerond.De intensivering transparante overheid is bestemd voor de uitrol bij gemeenten, provincies en waterschappen van de projecten decentrale regelgeving op internet, bekendmakingen op internet, vergunningen op internet en productencatalogi in de periode 2006 t/m 2010. In 2006 zijn de eerste resultaten behaald (Eind 2006 maakten 66 gemeenten en 3 provincies gebruik van deze samenwerkende catalogi standaard; 9 provincies en 61 gemeen- ten hebben ten minste één relevante categorie vergunningen op internet ontsloten; 88 gemeenten, provincies en waterschappen neemt deel aan projecten om regelgeving op internet te publiceren en 154 aan projecten die bekendmakingen publiceren.
VPL politie4 De gewijzigde regelgeving betreffende VUT en prepensioen leidde ertoe dat de vroegpensioenregeling AFUP van de sector Politie niet paste in het nieuwe fiscale regime. In reactie hierop zijn in de sector Politie nieuwe voorzieningen getroffen die hebben geleid tot een fiscaal zuivere regeling. De intensivering betreft de extra lasten van deze afspraken in 2006.

1 Naar aanleiding van een uitspraak van de toenmalige minister voor V&I (Nawijn), gedaan op 14 januari 2003, om zaken alsnog op schrijnendheid te beoordelen zijn circa 9800 brieven met een verzoek hiertoe binnengekomen bij Justitie en de IND. Als gevolg van een uitspraak van de afdeling Bestuursrechtspraak van de RvS eind 2005 moeten veel van deze brieven worden opgevat als een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel, waardoor zich in 2006 een piek voordeed in de asielinstroom.


Tabel 14: Ombuigingen besluitvorming 2006
Ombuigingen20062007Stand van zaken
Ramingsbijstellingen/herschikkingen OCW-begroting– 1058Op de begroting van OCW is een ramingsbijstelling verwerkt.
Verkoop landbouwgronden (taakstelling)65– 65Uiteindelijk is ten opzichte van deze bijgestelde raming € 10 mln. minder gerealiseerd. Als gevolg van het voordeel dat de kopers hebben bij het vervallen van de overdrachtsbelasting per 1 januari 2007, zijn diverse verkoopprocessen in de laatste maanden van 2006 vertraagd en doorgeschoven naar 2007.
Intertemporele compensatie arbeidsvoorwaarden Defensie14071Na afsluiting van de arbeidsvoorwaardenovereenkomst heeft Defensie de komende jaren een overschot aan arbeidsvoorwaar- denmiddelen. Vanaf 2017 slaat dit om in tekorten, met name i.v.m. het overgangsregime dat verband houdt met de aanpassing van regelingen voor functioneel leeftijdsontslag. Via een herfasering van middelen worden de overschotten ingezet om de latere tekorten te compenseren, zodat in alle jaren (periode t/m 2030) een sluitend beeld ontstaat. Voor deze specifieke afspraak is een protocol gesloten met het ministerie van Financiën dat een looptijd heeft tot 2030.
Ramingsbijstellingen VROM-begroting1818Op de begroting van VROM is een ramingsbijstelling verwerkt.
Intertemporele compensatie Infrafonds209– 26Er zijn intertemporele aanpassingen in het Infrastructuurfonds vanwege onder andere de luchtkwaliteit-problematiek (met name bij wegenprojecten).
Ramingsbijstellingen LNV-begroting2020In relatie tot een aantal intensiveringen is besloten tot een structurele ramingsbijstelling op de LNV-begroting van € 20 mln. Hiervan is € 2 mln. gevonden door een structurele verhoging van de ontvangsten landinrichtingsrente en de overige € 18 mln. is verdeeld over de diverse LNV-artikelen op grond van de budgetflexibiliteit.
Ramingsbijstellingen VWS-begroting2525Op de begroting van VWS is -naar aanleiding van onderuitputting die zich de afgelopen jaren voordeed- een ramingsbijstelling verwerkt.
Maatregel geneesmiddelen8888Dit betreft de extra opbrengst van het geneesmiddelenconvenant.
Bestuurlijk akkoord75240Rijk, gemeenten en provincies hebben op meerdere dossiers, die de financiën van gemeenten en provincies raken, een integraal akkoord gesloten. Per saldo was sprake van een uitname uit het gemeentefonds. In het akkoord zijn onder andere afspraken gemaakt over een extra uitname uit het gemeentefonds op grond van de nacalculatie met betrekking tot het BTW-compensatie- fonds. Deze correctie bedraagt 300 mln. structureel en daarenboven een incidentele nacalculatie over oude jaren, neerslaand in 2006 tot en met 2009. De vrijgekomen middelen worden deels ingezet voor extra uitgaven van gemeenten op het terrein van openbare orde en veiligheid (220 mln. jaarlijks voor 2007, 2008 en 2009). Daarnaast zijn afspraken gemaakt over extra geld voor leerlingenvervoer (15 mln.), voor het amendement De Pater – zodat ook personen die in een bedrijfspand wonen, kunnen profiteren van de afschaffing van de gebruikers-OZB (25 mln.) – en wordt de taakstelling om te bezuinigen op de uitvoeringskosten van de WOZ als besparingsverlies bij het Rijk verwerkt (20 mln.).